Səudiyyə Ərəbistanının fevral qiymət endirimi qlobal neft bazarında tələbin zəifləməsinə cavabdır - ŞƏRH

Fevral ayı üçün Səudiyyə Ərəbistanının bütün regionlar üzrə neft qiymətlərini aşağı salmaq qərarı qlobal enerji bazarında tələb və təklif balansında formalaşan yeni reallıqları açıq şəkildə əks etdirir. “Saudi Aramco”nun açıqlamasına əsasən, Asiya bazarı üçün əsas ixrac markası sayılan “Arab Light” neftinin qiyməti bir barel üzrə 0,3 ABŞ dolları azaldılacaq və Oman Dubay neft səbətinə nisbətən cəmi 0,3 dollar baha səviyyədə müəyyən ediləcək. Eyni zamanda digər Asiya növləri üzrə 0,2–0,3 dollar, ABŞ bazarı üçün 0,3–0,4 dollar, Avropa və Aralıq dənizi regionu üçün isə 0,4 dollar həcmində endirim tətbiq olunacaq.

Bu addım ilk növbədə qlobal neft tələbinin artım tempinin zəifləməsi fonunda bazar payının qorunmasına yönəlmiş taktiki qərar kimi qiymətləndirilir. Son aylarda Asiya regionunda, xüsusilə Çin və Cənub Şərqi Asiya ölkələrində sənaye fəallığının gözləniləndən zəif bərpa olunması fiziki neftə olan tələbi məhdudlaşdırıb. Paralel olaraq ABŞ və Avropada monetar sərtləşmə dövrünün uzun çəkməsi enerji istehlakında artım potensialını aşağı səviyyədə saxlayır. Belə şəraitdə Səudiyyə Ərəbistanı üçün qiymət endirimi alıcıları stimullaşdırmaq və uzunmüddətli müqavilələr üzrə həcmləri qorumaq baxımından rasional seçim kimi görünür.

Qiymət korrektəsinin regional bölgüsü də diqqət çəkir. Asiya üçün nisbətən daha məhdud endirimlərin tətbiqi bu bazarın Səudiyyə nefti üçün strateji əhəmiyyətini saxladığını göstərir. Avropa və ABŞ üçün daha yüksək endirimlər isə həmin bazarlarda alternativ mənbələrlə, o cümlədən Rusiya, ABŞ şist nefti və Latın Amerikası istehsalçıları ilə rəqabətin daha kəskin olduğunu təsdiqləyir. Xüsusilə Aralıq dənizi regionunda logistika imkanlarının genişlənməsi və spot bazarın aktivliyi qiymət həssaslığını artıran əsas amillərdən biridir.

Qlobal kontekstdə bu qərar OPEC plus ölkələrinin istehsal məhdudiyyətləri siyasəti ilə də uzlaşdırılır. İstehsal kvotalarının saxlanıldığı bir şəraitdə qiymət alətlərindən istifadə bazar balansına daha çevik müdaxilə imkanı yaradır. Səudiyyə Ərəbistanı üçün qiymət endirimi istehsal həcmlərini artırmadan ixrac axınlarını stabil saxlamaq vasitəsi rolunu oynayır. Bu isə həm dövlət gəlirlərinin proqnozlaşdırılmasını, həm də uzunmüddətli müştəri münasibətlərinin qorunmasını təmin edir.

Mövcud tendensiyalar göstərir ki, fevral ayı üçün qiymət endirimi qlobal neft bazarında kəskin qiymət enişi siqnalı deyil, daha çox tələbin zəif seqmentlərində tarazlaşdırıcı mexanizm kimi çıxış edir. Qısa müddətdə bu addım spot bazarda qiymət dalğalanmalarını məhdudlaşdıra, alıcı davranışında isə ehtiyatlı optimizmi gücləndirə bilər. Orta müddətli perspektivdə isə neft bazarının dinamikası əsasən qlobal iqtisadi artımın tempi, Asiya tələbinin real bərpa səviyyəsi və OPEC plus çərçivəsində koordinasiyanın davamlılığından asılı olaraq formalaşacaq.

Aznews.az