Elektrik məhsulları idxalı niyə artır? - ŞƏRH

Azərbaycanın Türkiyədən elektrik məhsulları idxalının artması regional sənaye və enerji infrastrukturu əməkdaşlığının genişlənməsini göstərən göstəricilərdən biri kimi diqqət çəkir. Bu ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycan Türkiyədən 34,335 milyon ABŞ dolları dəyərində elektrik məhsulları idxal edib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,5 faiz çoxdur. Təkcə fevral ayında ixracın 31,6 faiz artaraq 18,122 milyon dollara çatması isə iki ölkə arasında texnoloji və sənaye təchizat zəncirinin daha da aktivləşdiyini göstərir.

Elektrik avadanlıqları və komponentləri qlobal iqtisadiyyatda strateji məhsul kateqoriyalarından sayılır. Beynəlxalq enerji agentliklərinin və sənaye statistikalarının məlumatlarına görə, son illərdə elektrik avadanlıqları bazarı əsasən enerji keçidi, rəqəmsallaşma və sənaye modernizasiyası ilə əlaqədar sürətlə genişlənir. Enerji şəbəkələrinin yenilənməsi, bərpa olunan enerji sistemlərinin inteqrasiyası və şəhər infrastrukturlarının elektrikləşdirilməsi bu sahədə tələbi artıran əsas amillərdir. Bu kontekstdə Türkiyənin elektrik məhsulları ixracının iki ayda 2,754 milyard dollara çatması ölkənin regional sənaye mərkəzi kimi rolunun gücləndiyini göstərir.

Türkiyə son onillikdə elektrik avadanlıqları istehsalında əhəmiyyətli sənaye bazası formalaşdırıb. Elektrik kabelləri, transformatorlar, paylayıcı sistemlər, sənaye avtomatlaşdırma komponentləri və məişət elektrik cihazlarının istehsalı üzrə ölkə Avropa və Yaxın Şərq bazarlarında geniş paya malikdir. Türkiyədən ən çox elektrik məhsulları idxal edən ölkələrin Böyük Britaniya, Almaniya və ABŞ olması da bu sənaye məhsullarının yüksək texniki standartlara uyğun istehsal olunduğunu göstərir. Xüsusilə ABŞ-a ixracın illik müqayisədə 32 faiz artması Türkiyə istehsalçılarının qlobal rəqabətdə mövqelərinin gücləndiyini təsdiqləyən faktorlardan biridir.

Azərbaycan üçün elektrik məhsulları idxalının artması bir neçə iqtisadi proseslə əlaqələndirilə bilər. Son illərdə ölkədə enerji infrastrukturu, sənaye parkları, logistika mərkəzləri və yeni yaşayış komplekslərinin tikintisi elektrik avadanlıqlarına tələbi artıran əsas amillər sırasındadır. Enerji sisteminin modernizasiyası, yeni yarımstansiyaların və ötürücü xətlərin qurulması, həmçinin ağıllı enerji sistemlərinin tətbiqi elektrik komponentlərinə ehtiyacı yüksəldir. Bu proseslər elektrik məhsullarının idxal dinamikasında özünü göstərir.

Bununla yanaşı, Azərbaycan və Türkiyə arasında sənaye kooperasiyasının genişlənməsi də bu artımın mühüm səbəblərindən biridir. İki ölkə arasında iqtisadi əməkdaşlıq çərçivəsində bir çox sahədə texnoloji inteqrasiya güclənir. Türkiyə şirkətləri region ölkələrinə yaxın logistika imkanları, uyğun qiymət və texniki standartların uyğunluğu səbəbindən elektrik avadanlıqları üzrə mühüm təchizatçı rolunu oynayır. Bu faktorlar idxal strukturunda Türkiyənin payını stabil saxlayan əsas elementlərdən hesab olunur.

Qlobal enerji transformasiyası da elektrik avadanlıqlarına tələbi artıran əsas tendensiyalardan biridir. Bərpa olunan enerji stansiyalarının şəbəkəyə inteqrasiyası, elektrik nəqliyyat vasitələrinin yayılması və sənaye müəssisələrində avtomatlaşdırma prosesləri transformatorlar, inverterlər, kabel sistemləri və enerji idarəetmə cihazlarına ehtiyacı artırır. Bir çox ölkələr enerji səmərəliliyinin artırılması üçün elektrik şəbəkələrini modernləşdirir və bu proses qlobal elektrik avadanlıqları bazarının davamlı böyüməsinə səbəb olur.

Azərbaycanın enerji və sənaye infrastrukturunda aparılan modernizasiya layihələri də bu qlobal tendensiyalarla paralel inkişaf edir. Yeni enerji layihələri, sənaye zonalarının genişləndirilməsi və logistika mərkəzlərinin yaradılması elektrik sistemlərinin genişləndirilməsini tələb edir. Bu baxımdan elektrik məhsulları idxalının artması iqtisadi aktivliyin və texnoloji yenilənmənin indikatorlarından biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Nəticə etibarilə, Türkiyədən elektrik məhsulları idxalının artması yalnız ticarət statistikasının yüksəlməsi kimi deyil, həm də regional sənaye əməkdaşlığının və enerji infrastrukturu inkişafının göstəricisi kimi dəyərləndirilə bilər. Qlobal enerji keçidi və texnoloji transformasiya fonunda elektrik avadanlıqları bazarının genişlənməsi davam etdikcə, bu sahədə ticarət dövriyyəsinin də sabit artım trayektoriyasında qalması gözlənilən tendensiyalar sırasındadır.

AzNews.az