Turizm axınında yeni dinamika - ŞƏRH

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycana gələn xarici vətəndaşların sayında cüzi azalma müşahidə olunub. Rəsmi statistikaya əsasən, ölkəyə 337,3 min nəfər səfər edib ki, bu da illik müqayisədə 0,4 faiz azdır. Eyni dövrdə xaricə səfər edən Azərbaycan vətəndaşlarının sayı isə 0,8 faiz artaraq 298,7 min nəfərə çatıb. Gələnlərin coğrafiyasında Rusiya və Türkiyə əsas paya sahib olsa da, müxtəlif regionlar üzrə fərqli dinamika qeydə alınıb.

Turizm axınındakı bu dəyişikliklər qlobal və regional faktorların təsiri ilə formalaşır. Ümumi göstəricidə ciddi eniş olmasa da, struktur dəyişiklikləri daha diqqətçəkicidir. Avropa İttifaqı ölkələrindən gələnlərin sayının 26,4 faiz artması Azərbaycanın Avropa bazarında turizm istiqaməti kimi daha çox tanındığını göstərir. Bu artım həm hava əlaqələrinin genişlənməsi, həm də ölkənin beynəlxalq tədbirlər və biznes platformaları vasitəsilə tanıtımı ilə əlaqələndirilə bilər.

Bunun əksinə olaraq, körfəz ölkələrindən gələnlərin sayında 10,9 faizlik azalma müşahidə olunur. Bu dinamika qlobal turizm bazarında Yaxın Şərq regionunda dəyişən prioritetlərlə, həmçinin alternativ istiqamətlərin artması ilə izah edilə bilər. Son illərdə Səudiyyə Ərəbistanı və Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri kimi ölkələrin daxili turizm və əyləncə sektoruna böyük investisiyalar yatırması region daxilində turist axınlarının yenidən bölüşdürülməsinə səbəb olur.

MDB ölkələrindən gələnlərin artımı isə ənənəvi turizm və səfər əlaqələrinin sabit qaldığını göstərir. Rusiya, Qazaxıstan və digər region ölkələri ilə coğrafi yaxınlıq, mədəni əlaqələr və nəqliyyat əlçatanlığı bu axının davamlılığını təmin edən əsas amillərdir. Bununla yanaşı, Hindistan və Pakistan kimi ölkələrin payının artması yeni və sürətlə böyüyən turizm bazarlarının formalaşdığını göstərir.

Nəqliyyat strukturuna baxdıqda hava nəqliyyatının dominant mövqeyi qorunur. Gələnlərin 70 faizdən çoxunun hava yolu ilə səfər etməsi Azərbaycanın beynəlxalq hava qovşağı kimi rolunun gücləndiyini göstərir. Bu, həm də ölkənin turizm strategiyasında aviasiya sektorunun əsas dayaqlardan biri olduğunu təsdiqləyir.

Digər tərəfdən, Azərbaycan vətəndaşlarının xaricə səfərlərində artım daxili gəlirlərin sabitliyi və region ölkələri ilə əlaqələrin aktivliyi ilə bağlıdır. Türkiyəyə səfərlərin artması ənənəvi turizm və ticarət əlaqələrinin davam etdiyini göstərir. İrana səfərlərdəki 17,7 faizlik artım isə həm sərhədyanı ticarət, həm də xidmət sektoruna olan marağın yüksəlməsi ilə izah oluna bilər. Gürcüstana səfərlərin azalması isə alternativ istiqamətlərin artması və marşrut seçimlərinin dəyişməsi ilə əlaqələndirilir.

Mövcud statistika göstərir ki, Azərbaycan turizm bazarında sabitlik qorunsa da, struktur transformasiyası davam edir. Yeni bazarların formalaşması, bəzi ənənəvi istiqamətlərdə azalmanın müşahidə olunması və nəqliyyat modellərində dəyişikliklər turizm sektorunun daha dinamik və rəqabətli mühitə daxil olduğunu göstərir.

Bu tendensiyalar fonunda turizm siyasətinin daha hədəfli və bazar yönümlü şəkildə qurulması, müxtəlif regionlardan gələn turistlərin ehtiyaclarına uyğun məhsulların inkişaf etdirilməsi və nəqliyyat əlçatanlığının artırılması sektorun davamlı inkişafını təmin edən əsas istiqamətlər kimi çıxış edir. Ümumilikdə isə yanvar-fevral göstəriciləri turizm axınında kəskin dəyişiklik deyil, daha çox struktur yenilənməsinin baş verdiyini göstərir.

AzNews.az