Elektrik qoşulmasına 50 % subsidiya: sənaye və aqrar sektora yeni stimul - ŞƏRH

Prezident İlham Əliyev sənaye və kənd təsərrüfatı üzrə tikinti obyektlərinin elektrik şəbəkəsinə qoşulma xidmətinə görə ödənişin subsidiyalaşdırılması haqqında fərman imzalayıb.

Aznews.az xəbər verir ki, fərmana əsasən, "Sənaye və kənd təsərrüfatı üzrə tikinti obyektlərinin elektrik şəbəkəsinə qoşulma xidmətinə görə ödənişin subsidiyalaşdırılması Qaydası" təsdiq edilib.

Qaydaya uyğun olaraq, sənaye və kənd təsərrüfatı üzrə tikinti obyektlərinin elektrik şəbəkəsinə qoşulma xidmətinə görə Tarif (qiymət) Şurasının müəyyən etdiyi ödənişin 50 %-i qədər dövlət büdcəsinin vəsaiti hesabına subsidiya ödəniləcək. Fərman indiyə qədər elektrik şəbəkəsinə qoşulan sənaye və kənd təsərrüfatı üzrə tikinti obyektlərinə şamil edilmir.

Nazirlər Kabineti subsidiyanın 2027–2030-cu illərdə ödənilməsinin maliyyələşdirilməsi üçün zəruri vəsaitin həmin illərin dövlət büdcəsi layihələrində nəzərdə tutulmasını təmin etməli, fərmandan irəli gələn digər məsələləri həll etməlidir.

İqtisadiyyat Nazirliyi Qaydaya uyğun olaraq, elektrik şəbəkəyə qoşulma xidmətinə görə ödənişin subsidiyalaşdırılmasını təşkil etməli, fərmandan irəli gələn digər məsələlərin həlli üçün zəruri tədbirlər görməlidir.

Fərman 1 yanvar 2027-ci ildən qüvvəyə minir və 31 dekabr 2030-cu ilə qədər qüvvədədir.

Subsidiya sahibkarın müraciəti əsasında ödənilir.

Elektrik şəbəkəsinə qoşulmaya görə ödənişlər aşağıdakı şərtlər əsasında subsidiyalaşdırılır:

- hüquqi şəxslərə münasibətdə – nizamnamə kapitalında dövlətin iştirak payı 30 %-dən az olduqda;

- sahibkar Vergi Məcəlləsinə uyğun olaraq riskli vergi ödəyicisi olmadıqda;

- sahibkarın vergilər və digər icbari ödənişlər üzrə vaxtı keçmiş öhdəlikləri olmadıqda;

- təqdim edilmiş sənədlərdə uyğunsuzluq aşkarlanmadıqda.

Subsidiyalaşdırmanın şamil edildiyi sənaye və kənd təsərrüfatı sahələri aşağıdakılardır:

1. Bitkiçilik və heyvandarlıq, ovçuluq

2. Balıqçılıq və balıqartırma

3. Qida məhsulları istehsalı

4. İçki istehsalı

5. Tütün məmulatları istehsalı

6. Toxuculuq sənayesi

7. Geyim istehsalı

8. Dəri və dəri məmulatları, ayaqqabı istehsalı

9. Mebeldən başqa, ağacın emalı və ağacdan məmulatlar və tıxac istehsalı, hopdurma və

hörmə materiallar istehsalı

10.Kağız və karton istehsalı

11.Kimya sənayesi

12.Əczaçılıq məhsulları istehsalı

13.Rezin və plastik məmulatlar istehsalı

14.Digər qeyri-metal mineral məhsulların istehsalı

15.Metallurgiya sənayesi

16.Maşın və avadanlıqdan başqa, hazır metal məmulat istehsalı

17.Kompüter, elektron və optik məhsullar istehsalı

18.Elektrik avadanlığı istehsalı

19.Maşın və avadanlıq istehsalı

20.Avtomobil, qoşqu və yarımqoşqu istehsalı

21.Sair nəqliyyat vasitələrinin istehsalı

22.Mebel istehsalı

23.Digər sənaye məhsullarının istehsalı

Azərbaycanın sənaye və kənd təsərrüfatı sahələrində fəaliyyət göstərən sahibkarların xərclərinin azaldılması istiqamətində yeni mexanizm tətbiq olunur. Elektrik şəbəkəsinə qoşulma xidmətinə görə ödənişlərin 50 %-nin dövlət tərəfindən subsidiyalaşdırılması xüsusilə istehsal müəssisələrinin yaradılması və regionlarda biznes aktivliyinin artırılması baxımından mühüm addımdır.

Elektrik enerjisi istehsal proseslərinin əsas xərclərindən biri olmaqla yanaşı, müəssisənin fəaliyyətə başlaması üçün ilkin infrastruktur baryerlərindən hesab olunur. Yeni qərarla dövlət faktiki olaraq sahibkarın istehsala başlaması üçün tələb olunan ilkin kapital yükünü azaldır. Bu isə kiçik və orta biznes subyektləri üçün xüsusilə əhəmiyyətlidir.

Subsidiya mexanizminin yalnız yeni qoşulacaq obyektlərə şamil edilməsi bazarda əlavə üstünlük yaratmamaq və dəstəyi yeni investisiyalara yönəltmək məqsədi daşıyır. Eyni zamanda, dövlət payı 30 %-dən çox olan hüquqi şəxslərin, riskli vergi ödəyicilərinin və borcu olan sahibkarların bu imkandan kənarda saxlanılması dəstəyin daha sağlam biznes subyektlərinə yönəldilməsini təmin edir.

Əhatə dairəsinin genişliyi də diqqət çəkir. Qida, kənd təsərrüfatı, tekstil, kimya, əczaçılıq, metallurgiya, maşınqayırma, elektronika və digər sahələrin siyahıya daxil edilməsi göstərir ki, məqsəd yalnız aqrar istehsalı deyil, ümumilikdə qeyri-neft sənayesinin genişləndirilməsidir.

Bu addımın bir neçə iqtisadi nəticəsi gözlənilir:

İstehsal xərcləri azalacaq. Elektrik infrastrukturu üçün ilkin ödənişlərin azalması məhsulun maya dəyərinə müsbət təsir göstərə bilər.

Regionlarda investisiya marağı arta bilər. Xüsusilə sənaye zonalarından kənarda yeni müəssisə yaratmaq istəyən sahibkarlar üçün əlavə motivasiya yaranır.

Yerli istehsal genişlənə bilər. İnfrastruktur maneələrinin azalması idxaldan asılılığın aşağı salınmasına xidmət edə bilər.

Yeni iş yerləri üçün baza yarana bilər. Yeni müəssisələrin qurulması məşğulluğa da təsir göstərəcək.

Digər tərəfdən, subsidiyanın uzunmüddətli nəticəsi yalnız maliyyə dəstəyi ilə deyil, onun hansı sahələrə və hansı səmərəliliklə yönəlməsindən asılı olacaq. Əgər bu mexanizm məhsuldarlığı yüksək, ixrac potensialı olan layihələrə istiqamətlənərsə, dövlət büdcəsindən ayrılan vəsait iqtisadi artıma çevrilə bilər.

Ümumilikdə, elektrik qoşulmasına subsidiya sənaye siyasətində yeni mərhələ kimi qiymətləndirilə bilər. Bu, dövlətin enerji infrastrukturunu sadəcə xidmət sahəsi kimi deyil, iqtisadi inkişaf aləti kimi istifadə etdiyini göstərir. 2027–2030-cu illəri əhatə edən bu mexanizmin əsas sınağı isə yaradılan müəssisələrin davamlılığı və real istehsal artımı olacaq.

Nuray, Aznews.az