Uşaqlarda burun əti niyə böyüyür? Valideynlərin diqqət etməli olduğu təhlükəli əlamətlər

Son illər ətrafında burun əti (Adenoid) əməliyyatı olunan uşaqların sayının artdığını deyən valideynləri bir sual düşündürür: “Bu əməliyyat həqiqətən lazımdırmı?” Çünki burun əti çox vaxt sadəcə burun tutulması ilə əlaqələndirilir. Halbuki böyüdükdə yalnız nəfəs almağa deyil, uşağın yuxusuna, diqqətinə, eşitmə qabiliyyətinə və gün ərzindəki ümumi vəziyyətinə də təsir göstərə bilir. Buna görə də həkimlər bildirirlər ki, hər xoruldayan uşaq əməliyyat olunmasa da, bəzi əlamətləri uzun müddət görməzlikdən gəlmək olmaz.

Burun əti immun sisteminin təbii hissəsi olan limfa toxumasıdır. Problem isə onun hava yollarını daraldacaq qədər böyüməsi ilə başlayır. Uşaq burnundan rahat nəfəs ala bilmədikdə zamanla ağızdan nəfəs almağa başlayır və ailələr ilk əlamətləri əsasən gecələr hiss edir.

Ağız açıq yatmaq, güclü xoruldama, yuxuda tez-tez çevrilmək, tərləmə və ya nəfəs dayanırmış kimi görünən hallar valideynlərin ən çox müşahidə etdiyi əlamətlər sırasındadır. Bəzi uşaqlar gündüz saatlarında da daim burnu tutulmuş kimi danışırlar.

Məsələ yalnız xoruldama ilə bitmir. Gecə rahat nəfəs ala bilməyən uşaqların yuxusu tez-tez pozulduğu üçün onlar səhər yorğun oyanır. Gün ərzində əsəbilik, tez yorulma, diqqəti toplamaqda çətinlik və dalğınlıq müşahidə olunur. Uzun müddət ağızdan nəfəs almaq isə zamanla üz və çənə inkişafına da təsir edə bilər.

Burun əti qulaqla əlaqəli hava yollarına da təsir göstərdiyi üçün bəzi uşaqlarda tez-tez orta qulaq iltihabı, qulaqda maye toplanması və eşitmə zəifləməsi yaranır.

Xüsusilə televizorun səsini həddindən artıq artırmaq, tez-tez “eşitmədim” demək və ya davamlı orta qulaq iltihabı keçirmək hallarında qulaq-burun-boğaz müayinəsi tövsiyə olunur. Çünki uzun müddət aşkarlanmayan eşitmə problemləri uşağın nitq inkişafına və məktəb həyatına da mənfi təsir göstərə bilər.

Mütəxəssislər vurğulayırlar ki, hər burun əti böyüməsi əməliyyat tələb etmir. Yüngül hallarda müşahidə və dərman müalicəsi kifayət edə bilər. Allergiyanın nəzarətdə saxlanılması və dəstək müalicələri ilə bəzi uşaqlarda ciddi rahatlama əldə olunur.

Lakin nəfəs alma ciddi şəkildə çətinləşirsə, yuxu keyfiyyəti pozulursa, tez-tez qulaq problemləri yaranırsa və ya uşaq davamlı ağızdan nəfəs alırsa, əməliyyat variantı daha ciddi şəkildə nəzərdən keçirilir.

Uşaqlarda ən çox edilən qulaq-burun-boğaz əməliyyatlarından biri sayılan burun əti əməliyyatı adətən qısa çəkir və uşaqların əksəriyyəti qısa müddətdə gündəlik həyatına qayıda bilir.

Həkimlərin ən çox diqqət çəkdiyi məqamlardan biri isə əlamətlərin aylarla “keçib gedər” düşüncəsi ilə gecikdirilməsidir. Xüsusilə hər gecə təkrarlanan xoruldama, ağız açıq yatmaq və nəfəs almaqda çətinlik normal hesab edilmir.

Bu səbəbdən yalnız gündüz əlamətlərinə deyil, uşağın yuxu formasına da diqqət yetirmək vacib sayılır. Çünki bəzi uşaqlarda ilk diqqət çəkən problem burun tutulması deyil, davamlı yorğunluq, əsəbilik və diqqət dağınıqlığı ola bilər.

Mövsüm,

AzNews.az