"Bəzi hallarda valideyn komitələri məktəbin tədris prosesinə və müəllimlərin işinə qarışırlar" - Kamran Əsədov

“Orta məktəblərdə valideyn komitəsi adlanan kiçik qruplar mövcuddur. Hər sinifdə şagirdlərin valideynləri qarşılıqlı əlaqə və lazım olan məlumatlardan vaxtında xəbər tutmaq üçün bu komitədə toplaşır. Bununla yanaşı bir çox hallarda bu komitələrin mənfi fəaliyəti ilə qarşılaşırıq. Buraya pul yığılması, məktəb rəhbərliyindən xəbərsiz tədbirlər keçirilməsi və digər fəaliyyətlər aiddir”.

“İlk növbədə qeyd edim ki, rəsmi strukturda belə bir təşkilat ştatda nəzərdə tutulmasa da, valideyn komitələri orta məktəblərdə şagirdlərin valideynləri arasında qarşılıqlı əlaqə qurmaq, məlumat mübadiləsini təmin etmək və məktəblə əlaqəni gücləndirmək üçün nəzərdə tutulub. Bu komitələr əsasən təhsil prosesinin dəstəklənməsi, şagirdlərin ehtiyaclarının təmin olunması və valideynlərin məktəb həyatında fəal iştirakını təmin etmək məqsədi daşıyır”.

Bu fikirləri AzNews.az-a açıqlamasında təhsil eskperti Kamran Əsədov deyib.

Təhsil eksperti qeyd edib ki, bəzi hallarda bu komitələrin mənfi fəaliyyətləri ilə qarşılaşmaq mümkündür.

“Apardığım araşdırma nəticəsində deyə bilərəm real vəziyyət isə belədir:

1. Məktəb rəhbərliyindən xəbərsiz pul yığılması

Valideyn komitələrinin ən çox rast gəlinən mənfi cəhətlərindən biri qeyri-rəsmi və məktəb rəhbərliyinin icazəsi olmadan pul yığılmasıdır. Bu, çox vaxt müxtəlif tədbirlər və layihələr üçün həyata keçirilir. Bu cür fəaliyyətlər valideynlər arasında narazılıq yarada bilər və bəzən bəzi valideynlər buna etiraz edə bilərlər, çünki hər kəsin maddi imkanı eyni olmur.

- Həll yolu: Pul yığımı ilə bağlı hər hansı bir təşəbbüs məktəb rəhbərliyinin rəsmi icazəsi ilə həyata keçirilməlidir. Həmçinin, bu cür maliyyə məsələləri valideynlər arasında şəffaf şəkildə müzakirə edilməli, könüllülük əsasında edilməlidir. Valideynlər heç bir təzyiq və ya məcburiyyət hiss etməməlidirlər.

2. Məktəb rəhbərliyindən xəbərsiz tədbirlər keçirilməsi

Bəzi valideyn komitələri məktəb rəhbərliyi ilə razılaşdırmadan müxtəlif tədbirlər və ya toplu fəaliyyətlər təşkil edirlər. Bu isə məktəb idarəçiliyinin nəzarətindən kənar həyata keçirildiyi üçün problemlər yarada bilər. Həmçinin, məktəbin qaydaları və təhlükəsizlik tələbləri pozula bilər, bu da şagirdlərin və müəllimlərin narahatlığına səbəb ola bilər.

- Həll yolu: Valideyn komitələri tərəfindən keçirilən hər hansı tədbir və ya fəaliyyət məktəb rəhbərliyi ilə əvvəlcədən razılaşdırılmalı və bu tədbirlər yalnız məktəb qaydalarına uyğun şəkildə həyata keçirilməlidir. Valideynlər məktəbin rəsmi tədris və idarəetmə strukturunu nəzərə alaraq fəaliyyət göstərməlidirlər.

3. Valideynlər arasında anlaşılmazlıq və ayrı-seçkilik

Valideyn komitələri bəzi hallarda valideynlər arasında ayrı-seçkilik, sosial status fərqlilikləri və ya fərqli düşüncələrin ziddiyyəti ilə bağlı problemlər yarada bilər. Bəzi valideynlər daha çox aktivlik göstərərək komitənin fəaliyyətlərinə rəhbərlik etməyə çalışa bilər və ya digər valideynlərə qarşı təzyiq göstərilə bilər. Bu, komitədə balanssızlıq və etibarsızlıq yarada bilər.

- Həll yolu: Valideyn komitəsinin fəaliyyətləri bütün valideynlərin iştirakı ilə bərabər hüquqlu, şəffaf və qarşılıqlı hörmət prinsipləri əsasında qurulmalıdır. Valideynlər arasında yaranan hər hansı anlaşılmazlıq müzakirə edilərək həll edilməli və ayrı-seçkilikdən uzaq durulmalıdır.

4. Məktəbin tədris prosesinə müdaxilə

Bəzi hallarda valideyn komitələri, xüsusilə aktiv valideynlər, məktəbin tədris prosesinə müdaxilə etməyə çalışır və müəllimlərin işinə qarışırlar. Bu isə tədris prosesində qarışıqlıq yarada bilər və müəllimlərin müstəqilliyini məhdudlaşdıra bilər. Məktəblər valideynlərin tövsiyə və təkliflərini qəbul etməli, lakin tədris prosesinə bilavasitə müdaxilə etmələrinə icazə verməməlidir.

- Həll yolu: Valideyn komitəsi tədris prosesinə müdaxilə etmədən dəstəkçi rol oynamalıdır. Müəllimlərin tədris proqramı və metodologiyası peşəkar yanaşmaya əsaslanır və valideynlərin bu prosesə birbaşa müdaxiləsi tədrisin keyfiyyətinə mənfi təsir göstərə bilər. Valideynlərin və müəllimlərin rolu dəqiq müəyyən edilməli və hər kəs öz məsuliyyət çərçivəsində fəaliyyət göstərməlidir.

5. Komitənin formal xarakter daşıması

Bəzi hallarda valideyn komitələri yalnız formal xarakter daşıyır və valideynlər yalnız təşkilati məsələlərlə məşğul olurlar, yəni real problemlərin həllində aktiv rol oynamırlar. Nəticədə, belə komitələr şagirdlərin təhsil keyfiyyətinə müsbət təsir göstərə bilmir.

- Həll yolu: Valideyn komitələri aktiv şəkildə məktəblə əməkdaşlıq etməli, şagirdlərin ehtiyaclarını və məktəbdə yaranan problemləri müzakirə etməli və həll yolları tapmaq üçün müəllimlərlə sıx əməkdaşlıq etməlidirlər. Bu komitələr yalnız təşkilati məsələlərlə məhdudlaşmamalıdır, tədris prosesi və şagirdlərin inkişafı üçün həqiqi dəstək verməlidirlər.

Beləliklə, valideyn komitələrinin mənfi fəaliyyətləri, əsasən, şəffaflıq, əməkdaşlıq və düzgün idarəçilik prinsiplərinin pozulması ilə əlaqədardır. Bu cür problemləri aradan qaldırmaq üçün komitələrin fəaliyyəti məktəb rəhbərliyi ilə sıx əlaqədə olmalı, hər bir valideynin iştirakı bərabər hüquqlarla təmin edilməli və şəffaflıq əsas götürülməlidir. Yalnız bu halda valideyn komitələri məktəb həyatına müsbət təsir göstərən, təhsilin keyfiyyətini dəstəkləyən qruplar kimi fəaliyyət göstərə bilər”.

Rəfiqə NAMAZƏLİYEVA