Azərbaycanda orta aylıq əməkhaqqı artıb - ŞƏRH

2025-ci ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanda muzdla çalışan işçilərin orta aylıq nominal əməkhaqqının 9,3 faiz artaraq 1 089,2 manata çatması əmək bazarında formalaşan struktur dəyişikliklərini və iqtisadi aktivliyin dinamikasını əks etdirən mühüm göstərici kimi çıxış edir. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları əməkhaqqı artımının xüsusilə yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrdə cəmləndiyini göstərir və bu tendensiya qlobal əmək bazarı meyilləri ilə üst üstə düşür.

Son illər dünya iqtisadiyyatında müşahidə olunan əsas istiqamətlərdən biri bilik tutumlu və texnoloji sahələrdə əməkhaqqının daha sürətli artımıdır. İnformasiya və rabitə, maliyyə və sığorta fəaliyyəti, elmi və texniki xidmətlər kimi sektorlar qlobal miqyasda da daha yüksək gəlir səviyyəsi ilə seçilir. Azərbaycanda məhz bu sahələrin orta aylıq nominal əməkhaqqı üzrə ön sıralarda yer alması iqtisadiyyatın tədricən daha mürəkkəb və texnologiya əsaslı modellərə doğru yönəldiyini göstərir. Bu, həm də insan kapitalına qoyulan investisiyaların nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Mədənçıxarma sənayesində əməkhaqqının yüksək səviyyədə qalması isə ölkənin resurs bazalı iqtisadi strukturunun hələ də mühüm rol oynadığını təsdiqləyir. Qlobal enerji bazarlarında qiymət dəyişkənliyi və hasilat xərclərinin artması fonunda bu sahədə ixtisaslı işçi qüvvəsinə tələbat yüksəlir ki, bu da əməkhaqqı səviyyələrinə birbaşa təsir göstərir. Nəqliyyat və anbar təsərrüfatında qeydə alınan yüksək göstəricilər isə tranzit imkanlarının genişlənməsi və regional logistika layihələrinin intensivləşməsi ilə əlaqələndirilə bilər.

Əmək bazarının strukturuna baxdıqda, muzdla çalışanların təxminən yarısının qeyri-dövlət sektorunda cəmlənməsi diqqət çəkir. Bu balans özəl sektorun məşğulluq yaratma qabiliyyətinin artdığını və iqtisadi fəallığın dövlət çərçivəsindən kənara çıxdığını göstərir. Qlobal təcrübədə də məhz özəl sektorun genişlənməsi uzunmüddətli əməkhaqqı artımının əsas şərtlərindən biri hesab olunur. Beynəlxalq Əmək Təşkilatının məlumatlarına əsasən, əmək məhsuldarlığı ilə əməkhaqqı artımı arasında birbaşa əlaqə mövcuddur və bu əlaqə daha çox rəqabətli bazar mühitində formalaşır.

Sahələr üzrə məşğulluq bölgüsü də iqtisadi prioritetləri aydın şəkildə göstərir. Ticarət və təhsil sektorlarında çalışanların payının yüksək olması daxili bazarın həcmini və sosial xidmətlərin əhatə dairəsini əks etdirir. Eyni zamanda sənaye və tikinti sahələrində minlərlə insanın çalışması infrastruktur və istehsal yönümlü inkişafın davam etdiyini göstərir. Bu struktur qlobal miqyasda inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlara xas modelə uyğundur və mərhələli diversifikasiya prosesinin davam etdiyini göstərir.

Əməkhaqqı artımının nominal xarakter daşıması isə inflyasiya amilinin nəzərə alınmasını zəruri edir. Qlobal iqtisadiyyatda qiymət artımları fonunda bir çox ölkələrdə real gəlirlərin artım tempi zəifləyib. Azərbaycanda əməkhaqqının artımının davamlı təsir göstərməsi üçün məhsuldarlığın yüksəldilməsi, yeni texnologiyaların tətbiqi və yüksək dəyər yaradan sahələrin genişləndirilməsi əsas şərt kimi qalır. Mövcud statistika bu istiqamətdə müəyyən irəliləyişin olduğunu göstərsə də, uzunmüddətli dayanıqlıq institusional islahatların və bazar mexanizmlərinin gücləndirilməsi ilə bağlıdır.

Ümumilikdə, 2025-ci ilin göstəriciləri Azərbaycanın əmək bazarında keyfiyyət dəyişikliklərinin getdiyini və əməkhaqqı artımının təkcə kəmiyyət deyil, struktur amillərlə də şərtləndiyini ortaya qoyur. Bu meyl qlobal trendlərlə uzlaşaraq iqtisadiyyatın daha çevik və rəqabətqabiliyyətli mərhələyə keçidini əks etdirir.

Aznews.az