Azərbaycan strateji mineral məhsul tədarükçüsü kimi mövqeyini möhkəmləndirir - ŞƏRH

Ötən il Gürcüstanın Azərbaycandan 475 milyon ABŞ dolları dəyərində mineral məhsul idxal etməsi və bu göstəricinin illik müqayisədə 13 faiz artması regiondaxili enerji və xammal ticarətində mövcud meyllərin davam etdiyini göstərir. Statistik məlumatlara əsasən, Azərbaycan bu nəticə ilə Gürcüstanın əsas mineral məhsul tədarükçüləri sırasında ikinci mövqedə qərarlaşıb və payını əvvəlki illə müqayisədə daha da gücləndirib.

Qlobal miqyasda mineral məhsulların ticarəti son illər enerji təhlükəsizliyi, logistika marşrutlarının optimallaşdırılması və regional bazarların yaxınlaşması fonunda yenidən strukturlaşır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin və Dünya Ticarət Təşkilatının hesabatları göstərir ki, enerji resurslarına yaxınlıq və nəqliyyat məsafələrinin qısalığı idxalçı ölkələr üçün qiymət sabitliyi və təchizat davamlılığı baxımından əsas amillərə çevrilib. Gürcüstanın ümumilikdə 2025-ci ildə xaricdən aldığı mineral məhsulların həcminin 2 milyard 348 milyon ABŞ dollarına çatması və 8,5 faiz artması daxili tələbatın artması ilə yanaşı, regional mənbələrə üstünlük verilməsi tendensiyasını da əks etdirir.

Bu kontekstdə Azərbaycanın mövqeyi təkcə ixrac həcmi ilə deyil, həm də coğrafi və infrastruktur üstünlükləri ilə izah olunur. Azərbaycanla Gürcüstan arasında formalaşmış enerji və nəqliyyat əlaqələri, mövcud boru kəmərləri və logistika imkanları mineral məhsulların daha stabil və proqnozlaşdırılan şəkildə tədarükünə şərait yaradır. Statistikada Rusiyanın 862 milyon ABŞ dolları ilə birinci yerdə qərarlaşması, Rumıniya, Bolqarıstan və Türkiyənin isə növbəti mövqelərdə yer alması Gürcüstanın tədarük portfelini şaxələndirməyə çalışdığını göstərir. Bununla belə, Azərbaycanın payının 2024-cü ildəki 423 milyon ABŞ dollarından 475 milyon dollara yüksəlməsi ikitərəfli ticarət əlaqələrinin möhkəmləndiyini təsdiqləyir.

Qlobal bazarlarda mineral məhsulların qiymətləri geosiyasi risklər, nəqliyyat xərcləri və enerji keçidi siyasətləri ilə sıx bağlıdır. Avropa və Qara dəniz regionunda alternativ tədarük marşrutlarına marağın artması Gürcüstan üçün qonşu və etibarlı mənbələrlə əməkdaşlığı daha cəlbedici edir. Azərbaycan üçün isə bu dinamika qeyri neft ixracının strukturunda mineral məhsulların rolunun artması və regional bazarlarda mövqelərin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir.

Azərbaycan və Gürcüstan arasında mineral məhsullar üzrə ticarət əlaqələri qısa müddətli konyunkturadan daha çox uzunmüddətli iqtisadi zərurətlərə söykənir. Regional enerji təhlükəsizliyi, logistika inteqrasiyası və qarşılıqlı iqtisadi asılılıq bu əməkdaşlığın davamlılığını şərtləndirən əsas faktorlar kimi çıxış edir. Qlobal tendensiyalar fonunda bu cür sabit ticarət əlaqələri hər iki ölkənin iqtisadi planlaşdırması üçün proqnozlaşdırılan və etibarlı əsas yaradır.

Aznews.az