Azərbaycan almaz ticarətində beynəlxalq standartlara uyğunlaşırmı? - ŞƏRH

Azərbaycanda almaz ticarətinin hüquqi çərçivəyə salınması və beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması məsələsi aktuallığını qoruyur. Milli Məclisin iqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin iclasında Prezident yanında Antiinhisar və İstehlak Bazarına Nəzarət Dövlət Agentliyinin sədrinin müşaviri İlqar Həsənovun açıqlamasına görə, ölkəmizin Kimberli prosesinə üzv olmaması hazırda almazın beynəlxalq bazarlarda ticarətinə maneə yaradır. Kimberli prosesi 1990-cı illərdə silahlı münaqişələrdə istifadə olunan “qanlı almazlar”ın ticarətinin qarşısını almaq üçün formalaşdırılmış beynəlxalq mexanizmdir və üzv olmayan dövlətlərin bu almazlarla ticarət aparması mümkün deyil. Proses sertifikatlaşdırma, izlənəbilənlik və hesabatlılıq prinsipləri əsasında işləyir və 86 üzv dövlətin koordinasiyasını tələb edir.

Azərbaycanın bu sahədə son addımı Prezident İlham Əliyevin 2025-ci ilin fevralında imzaladığı sərəncamla emal edilməmiş almazların idxalı, ixracı, istifadəsi, dövriyyəsi və saxlanması üzrə dövlət nəzarət mexanizminin təkmilləşdirilməsi istiqamətində olub. Sərəncama əsasən, ölkədə almazların sertifikatlaşdırılması, gömrük prosedurlarının beynəlxalq standartlara uyğunlaşdırılması, həmçinin laboratoriyaların yaradılması və fəaliyyətinin təşkili planlaşdırılır. Bu addımlar Azərbaycanın almaz ticarətində şəffaflığı və beynəlxalq standartlara uyğunluğu təmin etməklə, həm də regionda iqtisadi imicinin güclənməsinə xidmət edir.

Qlobal kontekstdə, Kimberli prosesi almaz bazarında sabitliyi və qanuniliyini qoruyan mühüm mexanizmdir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, prosesə qoşulan ölkələr yalnız ticarətdə hüquqi şəffaflığa malik olmur, həm də investorlar və istehlakçılar üçün etibarlı bazar imicinə sahib olurlar. Azərbaycanın iştirakının təmin olunması, həm ölkə iqtisadiyyatına yeni ticarət imkanları açır, həm də strateji əhəmiyyətli almaz ehtiyatlarının istifadəsində riskləri azaldır. Bununla yanaşı, rəqəmsallaşdırma və laboratoriyaların fəaliyyəti almazların keyfiyyətinə və ticarətinin izlənməsinə şəffaflıq gətirəcək, qeyri-qanuni əməliyyatların qarşısını alacaq.

Ümumilikdə, bu təşəbbüslər Azərbaycanın beynəlxalq bazarlarda almaz ticarətinə daxil olması üçün vacib hüquqi və institusional zəmin yaradır. Sertifikatlaşdırma və izlənəbilənlik sisteminin tətbiqi, ölkənin həm ticarət tərəfdaşları, həm də daxili bazar üçün etibarlı tərəfdaş olduğunu göstərir. Bu mexanizmin uğurla tətbiqi Azərbaycan üçün almaz ticarətində uzunmüddətli sabitliyi təmin edəcək və investisiya cəlbediciliyini artıracaq.

Aznews.az