Süni intellekt proqramçıları əvəz edir, yoxsa bazarı böyüdür? - ŞƏRH

Süni intellektin məşğulluğa təsiri ilə bağlı müzakirələr davam etdiyi bir vaxtda yeni məlumatlar proqram təminatı sektorunda ziddiyyətli mənzərəni ortaya qoyur. TrueUp-un təhlilinə görə, 2026-cı ilin əvvəlindən proqram mühəndisliyi üzrə iş elanları 30 faiz artıb və bazarda təxminən 67 min aktiv vakansiya mövcuddur. Bu, son üç ilin ən yüksək göstəricisi olmaqla yanaşı, 2023-cü ildə müşahidə olunan daralmadan sonra sektorun bərpa mərhələsinə keçdiyini göstərir.

Lakin statistik artım iş bazarında real vəziyyəti tam əks etdirmir. Vakansiyaların çoxalmasına baxmayaraq, iş tapmaq prosesinin mürəkkəbləşməsi yeni struktur problemlərinin formalaşdığını göstərir. Bu vəziyyətin əsas səbəblərindən biri işə qəbul proseslərinin özünün süni intellektlə avtomatlaşdırılmasıdır. Şirkətlər namizədlərin CV-lərini və müraciətlərini filtr etmək üçün alqoritmik sistemlərdən istifadə edir, eyni zamanda namizədlər də müraciət hazırlayarkən süni intellekt alətlərinə müraciət edir. Nəticədə proses daha mexaniki və standartlaşmış formaya keçir, fərdi üstünlüklərin seçilməsi çətinləşir.

Müşahidə olunan digər tendensiya “xəyali vakansiyalar”ın artması ilə bağlıdır. Bu tip elanlar real işə qəbul məqsədi daşımaya və ya uzunmüddətli planlaşdırma üçün yerləşdirilə bilər. Belə halların artması bazarda formal aktivlik görüntüsü yaratsa da, real məşğulluq imkanlarının daha məhdud hissəsini əks etdirir. Bu isə statistika ilə praktiki təcrübə arasında fərqin yaranmasına səbəb olur.

Süni intellektin məhsuldarlığa təsiri isə bu mənzərəni daha da mürəkkəbləşdirir. Yeni texnologiyalar proqram təminatının hazırlanma sürətini əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Məsələn, qlobal platformalarda tətbiq sayı son illərdə nəzərəçarpacaq şəkildə genişlənib və bu artımın mühüm hissəsi avtomatlaşdırılmış inkişaf alətləri ilə əlaqələndirilir. Bu yanaşma daha az resursla daha çox məhsul istehsal etməyə imkan yaradır ki, bu da şirkətlərin daha az işçi ilə daha yüksək nəticə əldə etməsinə şərait yaradır.

Eyni zamanda, sürətli inkişaf modeli keyfiyyət məsələsini ön plana çıxarır. Sənayedə bəzi mütəxəssislər qeyd edir ki, kod yazma prosesinin kütləviləşməsi proqram təminatının ümumi keyfiyyətində dalğalanmalara səbəb ola bilər. Aşağı keyfiyyətli məhsulların artması isə uzunmüddətli dövrdə texnoloji ekosistemin dayanıqlılığına təsir göstərə bilər. Bu səbəbdən bazarda artıq yalnız texniki bilik deyil, həm də sistemli düşünmə, arxitektura və keyfiyyət idarəetməsi bacarıqları daha çox tələb olunur.

Qlobal əmək bazarına baxdıqda, bu dəyişikliklərin yalnız proqram təminatı sektoru ilə məhdudlaşmadığı görünür. Süni intellektin tətbiqi bir çox sahədə iş proseslərini yenidən formalaşdırır və yeni bacarıq tələbləri yaradır. Bu isə klassik məşğulluq modellərindən daha çevik və adaptiv modellərə keçidi sürətləndirir.

Nəticə etibarilə, proqram təminatı sektorunda iş elanlarının artması müsbət siqnal olsa da, bu artımın arxasında daha kompleks struktur dəyişiklikləri dayanır. Süni intellekt bir tərəfdən yeni imkanlar yaradır, digər tərəfdən isə iş bazarında rəqabəti və seçim mexanizmlərini daha sərt və çoxqatlı edir. Mövcud tendensiyalar göstərir ki, gələcəkdə bu sahədə uğur yalnız vakansiya sayından deyil, uyğun bacarıqların dəyişən tələblərə nə dərəcədə cavab verməsindən asılı olacaq.

AzNews.az