Aeroportlarda yeni texnologiyalar ilə təhlükəsizlik və sürət necə dəyişir? - ŞƏRH

Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunun 1-ci Terminalında sərnişin təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi məqsədilə yeni nəsil texnologiyalar tətbiq olunub. Modernizasiya çərçivəsində millimetr dalğa əsaslı “Rohde & Schwarz QPS201” skanerləri və kompüter tomoqrafiyası texnologiyasına əsaslanan yeni baqaj yoxlama sistemləri quraşdırılıb. Bu yeniliklər yoxlama prosesinin həm sürətini artırır, həm də təhlükəsizlik səviyyəsini yüksəldir.

Qlobal aviasiya sənayesində təhlükəsizlik texnologiyalarının sürətli inkişafı son illərdə əsas prioritet istiqamətlərdən birinə çevrilib. Xüsusilə sərnişin axınının artdığı beynəlxalq hava limanlarında həm təhlükəsizlik risklərinin minimuma endirilməsi, həm də xidmət keyfiyyətinin qorunması üçün innovativ həllər tətbiq olunur. Bu baxımdan millimetr dalğa texnologiyası ənənəvi yoxlama üsullarını əvəz edən və daha yüksək dəqiqlik təmin edən sistemlərdən biri kimi geniş yayılıb.

Yeni sistemlərin əsas üstünlüklərindən biri avtomatlaşdırılmış təhlükə aşkarlama funksiyasıdır. Bu texnologiya potensial riskləri real vaxt rejimində müəyyən edir və insan faktorundan asılılığı azaldır. Nəticədə əlavə əl yoxlamalarının sayı azalır, bu isə həm sərnişin rahatlığını artırır, həm də əməliyyat xərclərinin optimallaşdırılmasına şərait yaradır. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, bu tip sistemlərin tətbiqi yoxlama müddətini 20-30 faizədək azalda bilir.

Kompüter tomoqrafiyası əsaslı baqaj skanerləri isə təhlükəsizlik prosesində keyfiyyətcə yeni mərhələ hesab olunur. Üçölçülü görüntüləmə texnologiyası sayəsində baqajın daha detallı analizi mümkün olur və təhlükəli obyektlərin aşkarlanma ehtimalı yüksəlir. Eyni zamanda sərnişinlərin elektron cihazları və mayeləri çantadan çıxarmadan yoxlamadan keçməsi əməliyyat axınını sürətləndirir. Bu yanaşma xüsusilə yüksək yüklənmə dövrlərində sıxlığın idarə olunmasında mühüm rol oynayır.

Bu cür texnoloji yeniliklər yalnız təhlükəsizlik aspekti ilə məhdudlaşmır, həm də iqtisadi baxımdan əhəmiyyətli təsir yaradır. Daha sürətli yoxlama prosesləri hava limanının ötürmə qabiliyyətini artırır, gecikmələrin azalmasına və sərnişin məmnuniyyətinin yüksəlməsinə səbəb olur. Bu isə öz növbəsində hava limanının rəqabət qabiliyyətini gücləndirir və regionda tranzit mərkəz kimi mövqeyini möhkəmləndirir.

Layihənin beynəlxalq standartlara uyğun həyata keçirilməsi də diqqət çəkən məqamdır. Aviasiya təhlükəsizliyi sahəsində ACI Europe, ICAO və TSA kimi qurumların müəyyən etdiyi tələblərə uyğunluq qlobal aviasiya sisteminə inteqrasiyanı təmin edən əsas şərtlərdən biridir.

Müasir hava limanlarında təhlükəsizlik və xidmət sürəti arasında balansın qorunması strateji əhəmiyyət daşıyır. Texnologiyanın bu sahəyə inteqrasiyası göstərir ki, gələcəkdə insan əməyinin payı daha çox nəzarət və qərarvermə funksiyalarına yönələcək, rutin yoxlama prosesləri isə avtomatlaşdırılacaq.

Nəticə etibarilə, Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda tətbiq olunan yeni nəsil təhlükəsizlik sistemləri yalnız lokal modernizasiya deyil, həm də qlobal aviasiya trendlərinə uyğun transformasiyanın tərkib hissəsidir. Bu yanaşma həm təhlükəsizlik səviyyəsinin yüksəlməsinə, həm də sərnişin təcrübəsinin yaxşılaşmasına xidmət edir və Azərbaycanın regional nəqliyyat qovşağı kimi mövqeyini gücləndirən amillərdən biri kimi çıxış edir.

AzNews.az