BP xərclərini artırır - ŞƏRH

Bu ilin ilk rübündə BP şirkətinin Azərbaycan-Gürcüstan-Türkiyə regionu üzrə yerli iqtisadiyyata yönəltdiyi xərclər əhəmiyyətli artım nümayiş etdirib. Şirkətin yerli işçi qüvvəsi, xidmətlər və materiallar üzrə xərcləri 494,6 milyon ABŞ dollarına çatıb ki, bu da illik müqayisədə 33,5% çoxdur. Eyni dövrdə birgə müəssisələr çərçivəsində 205 milyon dollar, xarici podratçıların ölkədaxili məsrəfləri üzrə 134,5 milyon dollar, kiçik və orta biznes subyektləri üzrə 135,7 milyon dollar, dövlət şirkətləri üzrə isə 19,6 milyon dollar xərclənib.

Bu dinamika enerji sektorunun Azərbaycan iqtisadiyyatında yalnız ixrac gəlirləri ilə deyil, həm də daxili iqtisadi aktivliyin stimullaşdırılması baxımından strateji rol oynadığını göstərir. BP kimi iri beynəlxalq operatorların yerli təchizat zəncirinə inteqrasiyası iqtisadi çoxşaxəliliyin dərinləşməsi üçün əsas mexanizmlərdən biri hesab olunur. Xüsusilə subpodratçı kimi fəaliyyət göstərən 253 müəssisənin prosesə cəlb olunması, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində əlavə dəyər yaradan fəaliyyətlərin genişlənməsinə şərait yaradır.

Qlobal təcrübə göstərir ki, enerji layihələrində “local content” siyasətinin gücləndirilməsi uzunmüddətli iqtisadi dayanıqlıq üçün mühüm faktor hesab olunur. Norveç, Braziliya və Qazaxıstan kimi ölkələrdə bu model yerli sənayenin inkişafına, texnologiya transferinə və insan kapitalının güclənməsinə birbaşa təsir edib. Azərbaycanın da son illərdə bu istiqamətdə atdığı addımlar, xüsusilə yerli şirkətlərin iri layihələrdə iştirak payının artması ilə müşahidə olunur. Statistik olaraq, enerji sektorunda yaradılan hər bir əlavə sifariş zəncirvari şəkildə tikinti, logistika, xidmət və istehsal sahələrində yeni iqtisadi aktivlik formalaşdırır.

Eyni zamanda, xərclərin strukturuna baxdıqda kiçik və orta müəssisələrə yönələn 135,7 milyon dollarlıq vəsait xüsusi diqqət çəkir. Bu, KOB sektorunun enerji layihələrində daha aktiv rol almağa başladığını göstərir. Belə tendensiya iqtisadiyyatın inklüziv inkişaf modelinə keçid baxımından əhəmiyyətlidir. Çünki KOB-ların bu cür iri layihələrə inteqrasiyası onların maliyyə dayanıqlığını artırmaqla yanaşı, idarəetmə və texnoloji bacarıqlarının inkişafına da təkan verir.

Xarici podratçıların ölkə daxilində xərclərinin 134,5 milyon dollar təşkil etməsi isə kapitalın müəyyən hissəsinin yenidən daxili dövriyyəyə qayıtdığını göstərir. Bu, valyuta axınlarının ölkə daxilində qalmasına və iqtisadi multiplikativ effektin güclənməsinə səbəb olur. Dövlət şirkətləri üzrə xərclərin mövcud səviyyəsi də dövlət və özəl sektor arasında koordinasiyanın qorunduğunu göstərən mühüm indikator kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, BP-nin yerli iqtisadiyyata yönəltdiyi xərclərdə müşahidə olunan artım təkcə cari iqtisadi aktivliyin yüksəlməsi deyil, həm də uzunmüddətli institusional və sənaye potensialının güclənməsi ilə bağlı tendensiyanı əks etdirir. Bu yanaşma enerji gəlirlərinin daha geniş iqtisadi təsirə çevrilməsi baxımından mühüm mexanizm kimi formalaşır və ölkədə dayanıqlı inkişaf modelinin dərinləşməsinə xidmət edir.

AzNews.az