“Azeri Light” neftinin qiyməti niyə dəyişir? - ŞƏRH

Dünya bazarlarında "Azeri Light" (CIF) markalı Azərbaycan nefti ucuzlaşıb.

Aznews.az xəbər verir ki, Azərbaycan neftinin 1 barelə olan qiyməti 4,82 ABŞ dolları və ya 4,8% ucuzlaşaraq 95,27 ABŞ dolları olub.

Qeyd edək ki, Azərbaycan neftinin əvvəlki qiyməti 100,09 ABŞ dolları təşkil edib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanın builki dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin 1 barelinin orta qiyməti 65 ABŞ dollarından hesablanıb.

Dünya bazarlarında “Azeri Light” markalı Azərbaycan neftinin qiymətinin 4,8 faiz azalaraq 1 barel üçün 95,27 ABŞ dollarına enməsi qlobal enerji bazarındakı dəyişkənliyin növbəti nümunəsidir. Azərbaycan neftinin qiyməti əvvəlki 100,09 dollar səviyyəsindən aşağı düşsə də, bu göstərici ölkənin dövlət büdcəsində nəzərdə tutulan 65 dollarlıq baza qiymətindən hələ də yüksək olaraq qalır.

Neft bazarında qiymətlərin formalaşmasına bir neçə əsas amil eyni vaxtda təsir edir. Bunların sırasında qlobal tələb və təklif balansı, böyük iqtisadiyyatların artım tempi, enerji istehlakı proqnozları, geosiyasi risklər və əsas istehsalçı ölkələrin hasilat siyasəti xüsusi yer tutur. Buna görə də neft qiymətlərində qısa müddətli artım və azalmalar bazarın təbii reaksiyası kimi qiymətləndirilir.

“Azeri Light” neftinin qiyməti Azərbaycanın ixrac gəlirləri baxımından mühüm göstəricilərdən biridir. Yüksək keyfiyyətli, yüngül və az kükürdlü neft növlərindən biri hesab edilən bu marka dünya bazarında adətən müəyyən üstünlüklərə malik olur. Lakin onun qiyməti də ümumi bazar tendensiyalarından kənarda formalaşmır və beynəlxalq neft kotirovkalarındakı dəyişikliklərə uyğun hərəkət edir.

Son dövrlərdə enerji bazarlarında əsas müzakirələrdən biri qlobal iqtisadi artım perspektivləri ilə bağlıdır. Böyük iqtisadiyyatlarda istehsal və istehlak dinamikasının zəifləməsi neftə tələbin artım tempini məhdudlaşdıra bilər. Digər tərəfdən, enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı risklər və bəzi regionlarda geosiyasi gərginliklər qiymətlərin kəskin dəyişməsinə səbəb ola bilir.

Azərbaycan iqtisadiyyatı üçün neft qiymətlərinin büdcə parametrlərindən yuxarı olması fiskal dayanıqlıq baxımından mühüm üstünlük yaradır. Dövlət büdcəsində “Azeri Light” markalı neftin orta qiymətinin 65 ABŞ dolları səviyyəsində götürülməsi ehtiyatlı yanaşmanı əks etdirir. Bu yanaşma dünya bazarında mümkün dalğalanmalar zamanı maliyyə planlaşdırmasının daha sabit aparılmasına imkan verir.

Bununla yanaşı, neft gəlirlərinin idarə olunması məsələsində əsas istiqamət uzunmüddətli iqtisadi şaxələndirmədir. Qlobal enerji keçidi fonunda neft və qaz bazarlarında baş verən dəyişikliklər ölkələri enerji sektorundan əldə olunan gəlirləri digər sahələrin inkişafına yönəltməyə təşviq edir. Azərbaycanda da qeyri-neft sektorunun inkişafı, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və yeni iqtisadi istiqamətlərin dəstəklənməsi bu baxımdan mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Neft qiymətlərindəki qısamüddətli enişlər yalnız mənfi faktor kimi qiymətləndirilə bilməz. Enerji bazarında dəyişkənlik həm də istehsalçı ölkələri daha çevik siyasət yürütməyə, investisiya qərarlarını optimallaşdırmağa və bazar risklərini daha effektiv idarə etməyə sövq edir.

Hazırkı qiymət səviyyəsi göstərir ki, “Azeri Light” hələ də beynəlxalq bazarda yüksək dəyərli enerji resurslarından biri olaraq qalır. Əsas məsələ isə qiymətlərin gündəlik dəyişməsindən daha çox, enerji gəlirlərinin iqtisadi inkişaf üçün necə səmərəli istifadə olunmasıdır.

Nuray,
AzNews.az