Azərbaycan-ABŞ əməkdaşlığında yeni dövr: süni intellekt və innovasiya xətti - ŞƏRH

Azərbaycan və ABŞ arasında iqtisadi əməkdaşlıq yeni mərhələyə qədəm qoyaraq süni intellekt, yüksək məhsuldarlıqlı hesablamalar və rəqəmsal innovasiyalar sahələrini əhatə edir.

Bunu iqtisadiyyat nazirinin müşaviri Hüseyn Hüseynov Bakıda keçirilən “Texnovasiya - dayanıqlı iqtisadi transformasiya naminə elm və innovasiya” tədbirində deyib.

Onun sözlərinə görə, ABŞ son 30 ildən artıq müddətdə Azərbaycanın ən etibarlı iqtisadi tərəfdaşlarından biri olub və iki ölkə enerji, ticarət və rəqəmsal transformasiya sahələrində güclü əməkdaşlıq bazası formalaşdırıb.

Hüseyn Hüseynov qeyd edib ki, ötən həftə keçirilən Azərbaycan-ABŞ İqtisadi Dialoqu tərəflər arasında yeni əməkdaşlıq imkanlarını bir daha nümayiş etdirib.

Nazirlik rəsmisi bildirib ki, enerji və kritik minerallar sahəsində əməkdaşlığın davam etdirilməsi ilə yanaşı, tərəflər yüksək məhsuldarlıqlı hesablamalar (high-performance computing), süni intellekt, infrastruktur, bulud texnologiyaları və rəqəmsal innovasiyalar üzrə tərəfdaşlığın yeni mərhələsini inkişaf etdirirlər.

Onun sözlərinə görə, “Dell Technologies”, “Oracle”, “Microsoft”, “Amazon” və digər şirkətlərlə əməkdaşlıq Azərbaycan-ABŞ münasibətlərinin ənənəvi investisiya tərəfdaşlığından strateji texnologiya və innovasiya əməkdaşlığına keçdiyini göstərir.

Hüseyn Hüseynov vurğulayıb ki, bu təşəbbüslər ölkədə məhsuldarlığın artırılmasına, yeni iş yerlərinin yaradılmasına, investisiyaların cəlbinə və Azərbaycanın qlobal rəqabət qabiliyyətinin gücləndirilməsinə xidmət edir.

Azərbaycan və ABŞ arasında iqtisadi əməkdaşlığın süni intellekt, yüksək məhsuldarlıqlı hesablamalar və rəqəmsal innovasiyalar sahələrinə genişlənməsi iki ölkə münasibətlərində yeni mərhələnin formalaşdığını göstərir. Ənənəvi olaraq enerji və ticarət istiqamətləri ilə seçilən tərəfdaşlıq artıq texnologiya əsaslı iqtisadi inkişaf modelinə doğru genişlənir.

Qlobal iqtisadiyyatda rəqəmsal transformasiya artıq rəqabət üstünlüyünün əsas mənbələrindən birinə çevrilib. Süni intellekt, böyük verilənlərin emalı, bulud texnologiyaları və yüksək hesablama sistemləri yalnız texnologiya sektorunun deyil, sənaye, kənd təsərrüfatı, maliyyə, logistika və dövlət idarəçiliyinin də inkişafında mühüm rol oynayır. Buna görə ölkələr arasında texnoloji tərəfdaşlıqlar uzunmüddətli iqtisadi strategiyaların əsas hissəsinə çevrilir.

Azərbaycan üçün bu istiqamətin əhəmiyyəti bir neçə amillə bağlıdır. Ölkədə rəqəmsal iqtisadiyyatın genişləndirilməsi, innovasiya ekosisteminin inkişafı və yüksək texnologiyalı sahələrə investisiyaların cəlb edilməsi iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından vacib hesab olunur. Süni intellekt və yüksək məhsuldarlıqlı hesablama imkanlarının inkişafı məhsuldarlığın artırılması və yeni xidmət sahələrinin yaranması üçün baza yarada bilər.

ABŞ şirkətlərinin texnologiya sahəsində qlobal təcrübəsi bu prosesdə mühüm rol oynaya bilər. Böyük texnologiya şirkətləri ilə əməkdaşlıq yalnız hazır məhsul və xidmətlərin tətbiqi deyil, həm də bilik transferi, mütəxəssis hazırlığı və innovasiya mədəniyyətinin formalaşdırılması baxımından əhəmiyyət daşıyır. Müasir iqtisadiyyatda texnoloji tərəfdaşlıq artıq sadəcə investisiya qoyuluşu deyil, insan kapitalının inkişafını da əhatə edən kompleks prosesdir.

Yüksək məhsuldarlıqlı hesablama sistemləri xüsusilə gələcək iqtisadi modellərdə strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu texnologiyalar elmi tədqiqatlardan tutmuş maliyyə modelləşdirməsinə, iqlim araşdırmalarından sənaye proseslərinin optimallaşdırılmasına qədər geniş sahələrdə istifadə olunur. Süni intellekt alqoritmlərinin effektiv işləməsi üçün böyük hesablama gücünün olması isə rəqəmsal iqtisadiyyatın əsas tələblərindən biridir.

Texnoloji əməkdaşlığın digər mühüm istiqaməti kadr potensialıdır. Yeni texnologiyaların iqtisadi faydaya çevrilməsi üçün yalnız infrastrukturun yaradılması kifayət etmir. Proqramlaşdırma, məlumat analitikası, kibertəhlükəsizlik və süni intellekt üzrə ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması bu prosesin əsas şərtlərindən biridir. Bu baxımdan beynəlxalq tərəfdaşlıqlar təhsil və peşə hazırlığı imkanlarını da genişləndirə bilər.

Azərbaycanın enerji sahəsində formalaşmış beynəlxalq əməkdaşlıq təcrübəsinin texnologiya sektoruna keçidi iqtisadi əlaqələrin yeni modelini yaradır. Enerji layihələri ölkənin qlobal iqtisadi sistemə inteqrasiyasında mühüm rol oynadığı kimi, rəqəmsal innovasiyalar da gələcəkdə yeni ixrac imkanları və yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin inkişafına töhfə verə bilər.

Ümumilikdə, Azərbaycan-ABŞ iqtisadi münasibətlərində texnologiya istiqamətinin güclənməsi qlobal iqtisadi trendlərlə uyğun gəlir. Rəqəmsal həllərin, süni intellektin və innovasiya əsaslı istehsalın inkişafı ölkələrin uzunmüddətli rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas faktorlar sırasında yer alır.

Nuray,
AzNews.az