Məsafədən kredit götürmək daha təhlükəsiz olacaq - ŞƏRH

Azərbaycanda banklar və bank olmayan kredit təşkilatlarında kredit risklərinin idarə olunması qaydalarına dəyişiklik edilib.

Aznews.az xəbər verir ki, bununla bağlı Azərbaycan Mərkəzi Bankının sədri Taleh Kazımov qərar imzalayıb.

Qərara əsasən, banklar və BOKT-lar müştərinin yazılı müraciəti ilə ona istehlak krediti müqaviləsinin məsafədən bağlanılmasına və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsinə bütün satış kanalları vasitəsilə məhdudiyyət qoymaq imkanı yaratmalıdır. Müvafiq məhdudiyyət həmin müştərinin bankda fiziki iştirakı, gücləndirilmiş elektron imzası və ya gücləndirilmiş müştəri autentifikasiyası yolu ilə təqdim etdiyi yazılı müraciəti əsasında aradan qaldırıla bilər.

Banklar və BOKT-lar istehlak kreditinin verilməsi zamanı kredit müqaviləsinin məsafədən bağlanılmasına və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsinə borcalanın tətbiq etdiyi məhdudiyyətin olmamasını öz informasiya sistemi vasitəsi ilə müəyyən etdikdə, məhdudiyyətin olub-olmamasını kredit bürosunun informasiya sistemi vasitəsilə də yoxlamalı və nəzərə almalıdır. İstehlak krediti üzrə müvafiq məhdudiyyətin mövcud olduğu şəxslə istehlak krediti müqaviləsinin məsafədən bağlanmasına və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsinə yol verilməyəcək.

Qaydalara əsasən, məhdudiyyəti tətbiq etmiş şəxsdən istehlak krediti müqaviləsinin məsafədən bağlanması və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsi üçün müraciət aldıqda, bu barədə müştərini mobil tətbiq və ya SMS məlumatlandırma vasitəsi ilə dərhal məlumatlandırılacaq.

Məsafədən istehlak krediti müqaviləsinin bağlanması və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsi zamanı müraciət edən şəxs əvvəlcədən məlumatlandırılmaqla vəsaitlər aşağıdakı müddətlərdə veriləcək.

Belə ki, gün ərzində verilən və ya artırılan vəsaitin məbləği minimum əmək haqqının iki mislinədək olduqda, vəsait müqavilə bağlandıqdan və ya dəyişiklik edildikdən 2 saat sonra təqdim olunacaq. Məbləğ minimum əmək haqqının iki mislindən çox olduqda isə vəsait 24 saat sonra veriləcək.

Eyni zamanda, qaydalara əsasən, istehlak krediti müqaviləsinə kreditin verildiyi və ya kredit limitinin artırıldığı halda borclunun verilmiş (artırılmış) kredit üzrə öhdəlikdən azad edilməsi ilə bağlı müddəa daxil edilməlidir. Məsafədən rəsmiləşdirildiyi halda istehlak krediti müqaviləsinin məsafədən bağlanılmasına və ya kredit limitinin artırılması ilə bağlı müqaviləyə məsafədən dəyişiklik edilməsinə dair borcalanın tətbiq etdiyi məhdudiyyətin olub-olmaması barədə məlumat da daxil ediləcək.

Qeyd edək ki, qərar bu il oktyabrın 1-dən qüvvəyə minəcək.

Azərbaycan Mərkəzi Bankının kredit risklərinin idarə olunması qaydalarına etdiyi dəyişikliklər ilk növbədə istehlakçıların maliyyə təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə yönəlib. Son illərdə rəqəmsal bankçılıq xidmətlərinin genişlənməsi kreditlərin məsafədən rəsmiləşdirilməsini asanlaşdırsa da, eyni zamanda dələduzluq, şəxsiyyət oğurluğu və icazəsiz kredit rəsmiləşdirilməsi risklərini də artırıb.

Yeni qaydalara əsasən, vətəndaşlar öz istəkləri ilə məsafədən kredit götürülməsinə və ya kredit limitinin artırılmasına qadağa qoya biləcəklər. Bu mexanizm xüsusilə kibertəhlükəsizlik risklərindən narahat olan şəxslər üçün əlavə müdafiə vasitəsi rolunu oynayacaq. Eyni zamanda, bankların və kredit təşkilatlarının bu məhdudiyyəti həm öz sistemlərində, həm də kredit büroları vasitəsilə yoxlamaq öhdəliyi nəzarət mexanizmini daha etibarlı edir.

Diqqət çəkən digər yenilik kredit vəsaitlərinin dərhal deyil, müəyyən gözləmə müddətindən sonra təqdim edilməsidir. Kiçik məbləğlər üçün 2 saat, daha böyük məbləğlər üçün isə 24 saatlıq gözləmə müddəti potensial fırıldaqçılıq hallarının qarşısının alınmasına xidmət edir. Bu müddət ərzində müştəri şübhəli əməliyyatı aşkar etdikdə müdaxilə etmək imkanına malik olacaq.

Bununla yanaşı, yeni tələblər banklar və bank olmayan kredit təşkilatları üçün əlavə texnoloji və əməliyyat yükü yarada bilər. İnformasiya sistemlərinin yenilənməsi, kredit büroları ilə inteqrasiyanın gücləndirilməsi və müştərilərin operativ məlumatlandırılması əlavə investisiyalar tələb edəcək.

Ümumilikdə, dəyişikliklər rəqəmsal kreditləşmənin təhlükəsizliyini artırmağa, istehlakçı hüquqlarını qorumağa və maliyyə sektorunda etimadı möhkəmləndirməyə yönəlmiş müsbət addım kimi qiymətləndirilə bilər. Xüsusilə məsafədən maliyyə xidmətlərinin sürətlə yayıldığı bir dövrdə bu cür qoruyucu mexanizmlərin tətbiqi sektorun daha dayanıqlı inkişafına xidmət edə bilər.

Nuray

Aznews.az