Azərbaycanda pensiyalar arta bilər - yeni mexanizm hazırlanır

Azərbaycanda qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavələrin hesablanmasının təkmilləşdirilməsi ilə bağlı yeni təşəbbüs sosial müdafiə sistemində mühüm dəyişikliklərin anonsu kimi qiymətləndirilir.

Nazirlər Kabineti, Azərbaycan Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Azərbaycan Respublikası Sahibkarlar (İşəgötürənlər) Təşkilatları Milli Konfederasiyası arasında imzalanan 2026-2028-ci illər üzrə Baş Kollektiv Sazişdə əksini tapan bu məsələ xüsusilə uzun illər dövlət və müxtəlif sahələrdə çalışan vətəndaşların gələcək pensiya təminatına birbaşa təsir göstərə bilər.

Mütəxəssislərin fikrincə, əlavələrin hesablanma mexanizmi yenilənərsə, bu artım qulluq stajından və əməkhaqqından asılı olaraq pensiyalarda təxminən 10-25 faiz arasında yüksəlişə səbəb ola bilər.

Xüsusilə, uzunmüddətli əmək fəaliyyəti olan şəxslər üçün diferensial əlavələrin tətbiqi pensiya sistemində daha ədalətli bölgünün formalaşmasına şərait yarada bilər.

AzNews.az xəbər verir ki, mövzu ilə bağlı Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli Crossmedia.az-a açıqlama verib:

"Qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavələrin hesablanmasının təkmilləşdirilməsi pensiyaların artırılması üçün mühüm addımdır. Lakin bu artımın dəqiq faiz göstəricisini müəyyən etmək bir sıra amillərdən asılıdır.

Əvvəla, artım səviyyəsi əlavələrin hesablanma metodologiyasının necə dəyişəcəyindən asılıdır. Qulluq stajının pensiyaya əlavə kəsinti faizinin artırılması halında, uzun müddət çalışmış işçilərin pensiyaları daha çox artacaq. Tipik olaraq, belə reformalar pensiyaları 5-15 faiz arasında artıra bilərlər.

İkincisi, artım müxtəlif kateqoriyalar üçün fərqli olacaq. Uzun qulluq stajı olan insanlar daha böyük mənfəət görəcəkləri üçün, bu kateqoriyanın orta pensiya artımı 10-20 faiz həddində ola bilər.

Digər tərəfdən, qısa stajlı pensionerlər daha az mənfəət əldə edəcəkləri üçün, onların pensiyası 2-5 faiz artacaq.

Üçüncüsü, həll ediləcək maliyyə mənbələrinin həcmi də əlavələrin genişliyini müəyyən edəcəkdir. Əgər dövlət büdcəsi böyük əlavələri əmanətə verə bilərsə, artım daha əhəmiyyətli olacaq.

Ümumiyyətlə, realist gözləntilərə görə, qulluq stajına görə əmək pensiyasına əlavələrin hesablanmasının təkmilləşdirilməsi pensiyaları orta hesabla 7-12 faiz artıra biləcəyi ehtimal edilir.

Bu rəqəm həm təkmilləşdirmə tədbirinin miqyasından, həm də tətbiq ediləcək konkret mexanizmlərdən asılı olacaq".