“Xəzərin çirklənməsi bioloji müxtəlifliyi ciddi təhdid edir” – Sadiq Həsənov

"Xəzər dənizi illərdir artan ekoloji təzyiqlərin təsirini hiss edir. Qapalı su hövzəsi olması səbəbindən burada yaranan çirklənmənin aradan qaldırılması açıq dənizlərlə müqayisədə daha çətindir. Son onilliklər ərzində sənayenin genişlənməsi, sahilyanı ərazilərdə əhalinin sayının artması və enerji sektorunun intensiv fəaliyyəti dənizin ekoloji vəziyyətinə mənfi təsir göstərib. Araşdırmalar göstərir ki, Xəzərin müxtəlif hissələrində suyun tərkibində insan fəaliyyəti nəticəsində yaranan zərərli maddələrin miqdarı artıb. Xüsusilə neft hasilatı və emalı proseslərindən qaynaqlanan tullantılar, eləcə də məişət və sənaye suları dəniz ekosistemi üçün əsas risk mənbələri hesab olunur. Bu maddələr uzun müddət su hövzəsində qalaraq həm canlı aləmə, həm də suyun ümumi keyfiyyətinə təsir edir".

Bu fikirləri Aznews.az-a açıqlamasında ekoloq Sadiq Həsənov deyib.

Qeyd edək ki, Xəzər dənizi təkcə regionun ən böyük su hövzəsi deyil, həm də milyonlarla insanın həyatına, iqtisadi fəaliyyətinə və ekoloji təhlükəsizliyinə təsir göstərən mühüm təbii sərvətdir. Lakin son onilliklərdə sənayeləşmənin sürətlənməsi, neft-qaz sektorunun genişlənməsi, məişət və istehsalat tullantılarının artması dənizin ekoloji vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqları artırıb. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, çirklənmənin davam etməsi Xəzərin bioloji müxtəlifliyinə, balıq ehtiyatlarına və ümumi ekosisteminə ciddi zərər vurur.

Ekoloqun sözlərinə görə, çirklənmə Xəzərin bioloji müxtəlifliyinə ciddi mənfi təsir göstərir.

"Bir sıra balıq növlərinin populyasiyasında azalma müşahidə olunur, bəzi növlərin təbii çoxalma imkanları isə məhdudlaşır. Xüsusilə Xəzərin simvollarından sayılan nərəkimilər son illərdə həm ekoloji problemlər, həm də qanunsuz ov səbəbindən ciddi təhdidlərlə üzləşib. Problemi dərinləşdirən amillərdən biri də çaylar vasitəsilə dənizə daşınan çirkləndirici maddələrdir. Mütəxəssislər bildirirlər ki, hövzəyə daxil olan tullantılar yalnız müəyyən əraziləri deyil, bütövlükdə ekosistemi təsir altına salır. Nəticədə su canlılarının yaşayış mühiti daralır və təbii balans pozulur. Bütün bunlar göstərir ki, Xəzərin mühafizəsi ayrı-ayrı ölkələrin deyil, regionun ümumi gündəliyində duran məsələlərdən biridir. Sahilyanı dövlətlərin birgə fəaliyyəti, ekoloji nəzarətin gücləndirilməsi və çirklənmə mənbələrinin minimuma endirilməsi dənizin gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əks halda, bu unikal su hövzəsində müşahidə olunan mənfi tendensiyaların daha da dərinləşəcəyi istisna edilmir".

Rəfiqə Namazəliyeva,

AzNews.az