- Maraq dairəsi
- 12:23
- 1 592
Dünyanın sonu ilə bağlı yeni proqnoz: Bir neçə gün sonra...
Cənubi Afrikalı pastor Coşua Makela dünyanın sonunu 12-13 oktyabrda proqnozlaşdırıb.
Makelanın sözlərinə görə, İsa peyğəmbər şəxsən ona bu tarixləri deyib. PostNews-a görə, bu fikri dəstəkləyən heç bir elmi dəlil yoxdur.
İnsanlar isə Apokalipsis gününə hazırlaşır: əvvəlcə 2000, sonra 2012, indi isə 12 oktyabr…
Bəzi insanlar belə proqnozlara inanıb, öncədən hazırlıq da görür.
Lakin belə bir proqnozu təsdiqləyən elmi dəlil yoxdur. Tarix boyu dünyanın sonu ilə bağlı müxtəlif tarixlər səsləndirilsə də, onların heç biri gerçəkləşməyib. Bu hal cəmiyyətdə qorxu, inam və informasiya istehlakı arasındakı münasibətləri yenidən gündəmə gətirir.
Dünyanın sonu ilə bağlı proqnozların müəyyən dövrlərdə geniş yayılması yeni hadisə deyil. 2000-ci ilin gəlişi, 2012-ci il və müxtəlif dini yozumlarla əlaqələndirilən tarixlər kütləvi marağa səbəb olub. Bu cür iddiaların təkrarlanması göstərir ki, insanlar qeyri-müəyyənlik qarşısında bəzən mürəkkəb hadisələrə konkret tarix və izah verməyə çalışan fikirlərə daha çox meyil göstərirlər. Xüsusilə sosial şəbəkələrdə yayılan emosional məzmun belə iddiaların qısa müddətdə geniş auditoriyaya çatmasına şərait yaradır.
Bu prosesdə psixoloji amillər də rol oynayır. Gələcəklə bağlı narahatlıq yaşayan insanlar təhlükəni əvvəlcədən bilmək və ona hazırlaşmaq istəyirlər. Dünyanın sonu kimi genişmiqyaslı hadisə barədə konkret tarix göstərilməsi isə qeyri-müəyyənliyi aradan qaldıran məlumat təsiri yarada bilər. Halbuki iddianın konkret tarixlə təqdim edilməsi onun doğruluğunu təsdiqləmir. Belə proqnozları qiymətləndirərkən şəxsi bəyanatla yoxlanıla bilən faktı bir-birindən ayırmaq vacibdir.
İnformasiya mühitinin sürəti də bu mövzunun yayılmasına təsir göstərir. Sosial platformalarda sensasiyalı başlıqlar və emosional çağırışlar bəzən məlumatın mənbəyindən və etibarlılığından daha çox diqqət çəkir. Nəticədə bəzi insanlar gündəlik həyatlarına təsir edə biləcək qərarları, o cümlədən ərzaq ehtiyatı toplamaq və ya maliyyə davranışlarını dəyişmək kimi addımları təsdiqlənməmiş məlumatlara əsasən ata bilərlər. Bu isə əsassız narahatlığın artmasına və resursların səmərəsiz istifadəsinə səbəb ola bilər.
Digər tərəfdən, fövqəladə hallara hazır olmaqla dünyanın sonu barədə proqnoza inanaraq təşvişə düşmək eyni məna daşımır. Təbii fəlakətlər, enerji və rabitə kəsintiləri kimi real risklərə qarşı əsaslı hazırlıq görmək məntiqlidir. Ancaq belə hazırlıq konkret tarixə bağlanan, sübutlarla təsdiqlənməyən iddialara deyil, rəsmi xəbərdarlıqlara və real risk qiymətləndirməsinə əsaslanmalıdır.
Nəticə etibarilə, oktyabrın 12–13-nə aid edilən proqnoz da dünyanın sonu barədə əvvəllər səsləndirilmiş çoxsaylı iddialar kimi elmi təsdiqdən məhrumdur. Bu cür xəbərlərin əsas təsiri dünyanın taleyini müəyyənləşdirməkdən daha çox, insanların məlumatı necə qəbul etməsi və qeyri-müəyyənliyə necə reaksiya verməsi ilə bağlıdır. Rəqəmsal informasiya dövründə tənqidi düşüncə, mənbələrin yoxlanılması və faktlarla fərziyyələrin fərqləndirilməsi cəmiyyətin əsassız təşvişdən qorunmasında mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Nuray,
AzNews.az
.jpg)
