Tüstü bacaları ilə bağlı yeni qayda tətbiq olunur - ŞƏRH

Nazirlər Kabineti tərəfindən “Tüstü bacalarının istismarında təhlükəsizlik texnikası Qaydası”nın təsdiqlənməsi Azərbaycanda qaz təchizatı və tikinti təhlükəsizliyi sahəsində normativ bazanın daha da təkmilləşdirilməsi istiqamətində atılmış növbəti addım kimi qiymətləndirilir. Qərara əsasən, tüstü bacalarının layihələndirilməsi, quraşdırılması və istismarı mövcud tikinti, yanğın təhlükəsizliyi və ətraf mühit qanunvericiliyinə uyğun həyata keçirilməli, həmçinin qazpaylayıcı sistem operatoru tərəfindən ildə ən azı bir dəfə texniki baxış keçirilməlidir.

Bu qərar yalnız texniki təhlükəsizlik tədbiri kimi deyil, həm də urbanizasiya və enerji istehlakı artan mühitdə risklərin idarə olunmasına yönəlmiş sistemli yanaşmanın tərkib hissəsi kimi diqqət çəkir. Qlobal statistikaya görə, məişət qazından istifadə zamanı baş verən qəzaların əhəmiyyətli hissəsi ventilyasiya və tüstü çıxarılması sistemlərindəki nasazlıqlarla bağlı olur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin və müxtəlif təhlükəsizlik qurumlarının məlumatları göstərir ki, düzgün quraşdırılmamış və ya mütəmadi yoxlanılmayan tüstü bacaları karbonmonoksid sızması riskini artırır ki, bu da həm insan sağlamlığı, həm də yaşayış obyektlərinin təhlükəsizliyi üçün ciddi təhlükə yaradır.

Azərbaycan kontekstində tikinti sektorunun son illərdə sürətli inkişafı və yaşayış fondunun genişlənməsi bu cür normativ tənzimləmələrin aktuallığını artırır. Yeni tikililərdə mühəndis-kommunikasiya sistemlərinin mürəkkəbləşməsi təhlükəsizlik standartlarının daha dəqiq və sistemli tətbiqini zəruri edir. Qaydada illik yoxlamaların nəzərdə tutulması preventiv nəzarət mexanizminin gücləndirilməsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu yanaşma beynəlxalq praktikada da geniş tətbiq olunur. Məsələn, Avropa ölkələrinin əksəriyyətində qaz sistemləri və tüstü bacaları üzrə müntəzəm texniki baxış qanunvericiliklə məcburi xarakter daşıyır və bu, məişət qəzalarının sayının azalmasına birbaşa təsir edir.

İqtisadi baxımdan bu cür tənzimləmələr ilkin mərhələdə əlavə xərclər yaratsa da, uzunmüddətli perspektivdə daha böyük itkilərin qarşısını alır. Dünya Bankının qiymətləndirmələrinə görə, tikinti və kommunal infrastrukturda təhlükəsizlik standartlarının gücləndirilməsi qəza nəticəsində yaranan iqtisadi zərərləri 30 faizə qədər azalda bilər. Bu isə həm sığorta xərclərinin optimallaşdırılması, həm də dövlət və vətəndaş səviyyəsində maliyyə risklərinin azalması deməkdir.

Eyni zamanda, bu qərar xidmət sektorunda yeni fəaliyyət istiqamətlərinin formalaşmasına da şərait yaradır. Tüstü bacalarının yoxlanılması və texniki xidmətlə bağlı ixtisaslaşmış xidmətlərə tələbatın artması əmək bazarında yeni iş imkanlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Bu isə qeyri-neft sektorunun inkişafı və xidmət iqtisadiyyatının genişlənməsi baxımından müsbət siqnal kimi qiymətləndirilir.

Ətraf mühit aspekti də bu kontekstdə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Tüstü bacalarının düzgün işləməsi yanma prosesinin effektivliyini artırır və zərərli emissiyaların azalmasına töhfə verir. Bu isə urban ərazilərdə hava keyfiyyətinin yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, ölkənin ekoloji öhdəliklərinin icrasına da uyğun gəlir. Xüsusilə qış mövsümündə istilik sistemlərinin intensiv istifadəsi fonunda bu faktor daha da aktuallaşır.

Nəticə etibarilə, yeni qaydanın tətbiqi təhlükəsizlik, iqtisadi səmərəlilik və ekoloji davamlılıq arasında balansın gücləndirilməsinə yönəlmiş kompleks yanaşma kimi qiymətləndirilə bilər. Bu addım həm normativ tənzimləmənin təkmilləşdirilməsi, həm də müasir şəhər mühitində risklərin idarə olunması baxımından praktiki əhəmiyyət daşıyır.

AzNews.az