Azərbaycandan BƏƏ-yə pul köçürmələri niyə artıb? - ŞƏRH

2025-ci ildə Azərbaycandan Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinə fiziki şəxslərin pul köçürmələrinin 43,8 faiz artaraq 20,7 milyon dollara çatması, eyni zamanda əks istiqamətdə 33 faiz artımla 42,1 milyon dollar həcmində vəsaitin daxil olması iki ölkə arasında maliyyə axınlarının aktivləşdiyini göstərir. Ümumi pul köçürmələri strukturunda BƏƏ-nin payının da artması bu istiqamətin getdikcə daha əhəmiyyətli maliyyə kanallarından birinə çevrildiyini təsdiqləyir.

Pul köçürmələri qlobal iqtisadiyyatda miqrasiya, investisiya və xidmət sektorunun kəsişməsində formalaşan mühüm maliyyə axınıdır. Dünya Bankının məlumatlarına əsasən, 2025-ci ildə qlobal remittans həcmi 800 milyard ABŞ dollarına yaxınlaşıb və bunun böyük hissəsi inkişaf etməkdə olan ölkələrə yönəlib. Bu kontekstdə Körfəz regionu, xüsusilə BƏƏ, həm yüksək gəlirli əmək bazarı, həm də regional maliyyə mərkəzi kimi önə çıxır.

Azərbaycanla BƏƏ arasında pul köçürmələrinin artımı bir neçə struktur faktorla izah oluna bilər. İlk növbədə, son illərdə BƏƏ-də çalışan və ya biznes fəaliyyəti göstərən azərbaycanlıların sayında artım müşahidə olunur. Dubay və Abu-Dabi kimi şəhərlər region üçün logistika, ticarət və xidmət mərkəzi rolunu oynayır və bu da fərdi gəlir axınlarının genişlənməsinə səbəb olur. Digər tərəfdən, BƏƏ-nin vergi və biznes mühiti investisiya və kapital yerləşdirmə baxımından cəlbedici olduğuna görə fiziki şəxslərin maliyyə əməliyyatları bu istiqamətdə intensivləşir.

Statistik göstəricilər həm də maliyyə axınlarının yalnız miqrasiya ilə bağlı olmadığını göstərir. Azərbaycandan BƏƏ-yə köçürmələrin artımı fərdi investisiya, əmlak alışı və kiçik biznes fəaliyyətləri ilə də əlaqələndirilə bilər. Qlobal daşınmaz əmlak bazarının hesabatlarına görə, Dubayda xarici investorların payı son illərdə artıb və bu investorlar arasında MDB ölkələrinin vətəndaşları xüsusi yer tutur. Bu isə kapital xarakterli əməliyyatlar istisna olunsa belə, fərdi maliyyə axınlarının genişlənməsinə təsir edən mühüm amildir.

Əks istiqamətdə, yəni BƏƏ-dən Azərbaycana daxil olan vəsaitlərin daha yüksək həcmdə olması isə iqtisadi əlaqələrin ikitərəfli xarakter daşıdığını göstərir. Bu axınlar əsasən əmək gəlirləri, ailə transferləri və müəyyən hallarda xidmət sektorunda əldə olunan gəlirlərlə bağlı olur. Ümumilikdə ölkəyə daxil olan pul köçürmələrinin 1,17 milyard dolları keçməsi və illik artımın 8,7 faiz olması daxili istehlak və valyuta likvidliyi baxımından müsbət təsir yaradan faktor kimi qiymətləndirilir.

Qlobal tendensiyalar göstərir ki, pul köçürmələri inkişaf etməkdə olan iqtisadiyyatlarda daxili tələbin sabit saxlanmasında mühüm rol oynayır. Beynəlxalq Valyuta Fondunun qiymətləndirmələrinə görə, bəzi ölkələrdə remittans axınları ÜDM-in 5-10 faizinə qədər təsir göstərə bilir. Azərbaycan üçün bu göstərici daha aşağı olsa da, xüsusilə qeyri-neft sektorunun inkişafı və istehlak bazarının dəstəklənməsi baxımından əhəmiyyətli rol oynayır.

BƏƏ istiqamətində payın artması həm də maliyyə axınlarının coğrafi diversifikasiyasını göstərir. Ənənəvi olaraq pul köçürmələrində Rusiya və Türkiyə kimi ölkələr üstünlük təşkil etsə də, yeni maliyyə mərkəzlərinin payının artması risklərin bölüşdürülməsi və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi baxımından müsbət tendensiya hesab olunur.

Nəticə etibarilə, müşahidə olunan artım qısamüddətli dalğalanmadan daha çox struktur dəyişikliklərin əlaməti kimi qiymətləndirilə bilər. Miqrasiya axınlarının transformasiyası, yeni investisiya istiqamətlərinin formalaşması və Körfəz regionunun maliyyə mərkəzi kimi rolunun güclənməsi Azərbaycan ilə BƏƏ arasında pul köçürmələrinin orta müddətli perspektivdə də artım trayektoriyasında qalacağını göstərən əsas amillər kimi çıxış edir.

AzNews.az