Nasos istehsalında artım: sənaye və infrastruktur tələbi yüksəlir - ŞƏRH

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda 1 209 ədəd nasos istehsal olunması və bunun illik müqayisədə 32,4 faiz artım göstərməsi maşınqayırma alt sektorunda aktivliyin gücləndiyini göstərir. Eyni zamanda, 2025-ci ildə istehsalın 43,3 faiz artaraq 8 986 ədədə çatması və hazır məhsul ehtiyatlarının 380 ədəd səviyyəsində formalaşması bazarın genişlənmə mərhələsində olduğunu, lakin tələb və təklif arasında mövsümi fərqlərin qaldığını göstərir.

Nasoslar enerji, su təsərrüfatı, neft-qaz, kənd təsərrüfatı və sənaye proseslərinin ayrılmaz hissəsi kimi çoxsektorlu tələbə malik məhsul qrupudur. Qlobal bazarda sənaye nasosları üzrə illik dövriyyə 70 milyard ABŞ dollarına yaxın qiymətləndirilir və orta artım tempi 4-5 faiz diapazonunda dəyişir. Bu artımın əsas drayverləri urbanizasiya, su infrastrukturunun yenilənməsi, sənayeləşmə və enerji layihələridir. Xüsusilə su təchizatı və tullantı sularının idarə olunması sahələrində investisiyaların artması nasoslara olan tələbi davamlı saxlayır.

Azərbaycanda cari artım bir neçə paralel amilin təsiri ilə izah oluna bilər. İnfrastruktur layihələrinin genişlənməsi, regionlarda suvarma sistemlərinin yenilənməsi və sənaye parklarında istehsal proseslərinin çoxalması bu avadanlıqlara ehtiyacı artırır. Neft-qaz sektorunda hasilat və emal proseslərində istifadə olunan xüsusi təyinatlı nasosların yenilənməsi də istehsalın stimullaşdırıcı faktorlarından biridir. Bu baxımdan istehsal dinamikası yalnız daxili istehlakın deyil, həm də texnoloji yenilənmə prosesinin göstəricisi kimi çıxış edir.

2025-ci ildə yüksək artımın qeydə alınması sektorun əvvəlki dövrdə aşağı baza effektindən çıxaraq genişlənmə mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Bu cür sürətli artım mərhələlərindən sonra qısa müddətli sabitləşmə və ya ehtiyatların formalaşması normal iqtisadi davranış hesab olunur. 380 ədəd hazır məhsul ehtiyatı istehsalçıların sifariş axınını optimallaşdırmaq və təchizat zəncirində fasiləsizliyi təmin etmək üçün balanslı yanaşma tətbiq etdiyini göstərir.

Qlobal sənaye meylləri nasos bazarında texnoloji transformasiyanı sürətləndirir. Enerji səmərəliliyi yüksək olan, rəqəmsal monitorinq sistemləri ilə təchiz edilmiş və uzaqdan idarə oluna bilən ağıllı nasosların payı artır. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin qiymətləndirmələrinə görə, sənaye avadanlıqlarında enerji səmərəliliyinin artırılması elektrik istehlakını 10-15 faiz azalda bilər ki, bu da istehsalçıları yeni nəsil məhsullara keçidi sürətləndirməyə vadar edir. Bu tendensiya regional bazarlarda da özünü göstərir və yerli istehsalın texnoloji səviyyəsinin yüksəldilməsini aktuallaşdırır.

Digər vacib istiqamət ixrac potensialıdır. Nasoslar universal sənaye məhsulu olduğu üçün region ölkələrinə tədarük imkanları mövcuddur. Nəqliyyat-logistika xərclərinin optimallaşdırılması və standartlara uyğun sertifikatlaşdırma ixracın genişlənməsində həlledici rol oynayır. Azərbaycan üçün sənaye parkları və istehsal klasterlərinin inkişafı bu baxımdan əlavə üstünlüklər yaradır.

Mövcud statistika göstərir ki, sektorda müşahidə olunan artım təkcə qısamüddətli sifariş dalğası ilə deyil, daha geniş iqtisadi aktivlik və infrastruktur genişlənməsi ilə bağlıdır. Eyni zamanda, ehtiyatların mövcudluğu bazarın balans mexanizmlərinin işlədiyini göstərir və kəskin disbalans riskini aşağı salır. Qlobal texnoloji trendlər, daxili tələbin sabitliyi və sənayeləşmə istiqamətində atılan addımlar nəzərə alındıqda, nasos istehsalının orta müddətli dövrdə daha dayanıqlı artım trayektoriyasına daxil olması iqtisadi əsaslara söykənən nəticə kimi qiymətləndirilir.

AzNews.az