Azərbaycanda külək enerjisinin istehsalı 42 dəfəyə yaxın artıb - ŞƏRH

2026-cı ilin yanvar-fevral aylarında Azərbaycanda külək elektrik stansiyalarında istehsal olunan enerji kəskin artaraq 141,6 milyon kVt/saat təşkil edib və bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 41,6 dəfə yüksəlib. Bununla yanaşı, ölkə üzrə ümumi elektrik enerjisi istehsalı 5,2 faiz azalaraq 4,3 milyard kVt/saat səviyyəsinə enib. Strukturda istilik elektrik stansiyaları üstünlüyünü qorusa da, su və günəş enerjisi istehsalında azalma, biokütlə üzrə isə artım qeydə alınıb.

Külək enerjisində müşahidə olunan kəskin artım təsadüfi deyil və daha çox yeni generasiya güclərinin istismara verilməsi ilə əlaqələndirilir. Son illərdə Azərbaycanda bərpa olunan enerji layihələrinə yönələn investisiyalar, xüsusilə Xəzər dənizi hövzəsində külək potensialının qiymətləndirilməsi bu sahədə sürətli artımın əsasını təşkil edir. Qlobal səviyyədə də külək enerjisi ən sürətlə böyüyən enerji seqmentlərindən biridir. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, son onillikdə külək enerjisi istehsal gücləri iki dəfədən çox artıb və bir çox ölkələrdə enerji balansında əhəmiyyətli paya malikdir.

Ümumi elektrik istehsalında azalma isə daha geniş iqtisadi və texniki faktorların təsiri ilə izah olunur. İstilik elektrik stansiyalarında istehsalın 4,9 faiz azalması enerji istehlakının strukturunda dəyişikliklər və enerji effektivliyi tədbirləri ilə bağlı ola bilər. Paralel olaraq su elektrik stansiyalarında 32,1 faizlik azalma hidrometeoroloji şəraitdən birbaşa asılıdır və regionda su ehtiyatlarının dəyişkənliyi ilə əlaqələndirilir. Günəş enerjisində cüzi geriləmə isə əsasən mövsümi faktorlarla izah olunur.

Enerji balansında bu cür dəyişikliklər qlobal tendensiyalarla uyğunluq təşkil edir. Dünya üzrə elektrik enerjisi istehsalında bərpa olunan mənbələrin payı ardıcıl olaraq artır, fosil yanacaqlardan asılılıq isə mərhələli şəkildə azalır. Xüsusilə Avropa İttifaqı ölkələrində və Çin kimi iri iqtisadiyyatlarda külək və günəş enerjisi ümumi istehsalın mühüm hissəsinə çevrilib. Bu fonda Azərbaycanın enerji strategiyası da diversifikasiya və dayanıqlılıq prinsiplərinə uyğun şəkildə formalaşır.

Külək enerjisində artım yalnız ekoloji baxımdan deyil, iqtisadi baxımdan da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu, enerji istehsalının maya dəyərinin optimallaşdırılmasına, ixrac potensialının genişlənməsinə və enerji təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə töhfə verir. Xüsusilə “yaşıl enerji” konsepsiyası çərçivəsində region ölkələri ilə əməkdaşlıq imkanlarının genişlənməsi Azərbaycanın bu sahədə rolunu daha da artırır.

Mövcud statistika göstərir ki, enerji sektorunda struktur transformasiyası artıq konkret nəticələr verməyə başlayıb. Ümumi istehsalda qısamüddətli azalma fonunda bərpa olunan mənbələrin payının artması enerji sisteminin daha balanslı və çevik modelə keçid etdiyini göstərir. Bu dinamika uzunmüddətli perspektivdə həm daxili enerji təminatının sabitliyini, həm də beynəlxalq enerji bazarlarında mövqelərin güclənməsini dəstəkləyən əsas faktor kimi çıxış edir.

AzNews.az