Elektron satınalmalar genişlənir - ŞƏRH

2026-cı ilin ilk iki ayında Azərbaycanda elektron satınalmalar üzrə həm əməliyyat sayı, həm də maliyyə həcmi artım nümayiş etdirib. Rəsmi məlumatlara görə, yanvar-fevral aylarında 783 elektron satınalma həyata keçirilib və onların ümumi dəyəri 407,1 milyon manat təşkil edib. Bu göstəricilər illik müqayisədə müvafiq olaraq 11,1 faiz və 13,9 faiz artım deməkdir. Eyni zamanda müsabiqələr üzrə orta iştirakçı sayının 3,9 olması rəqabət mühitinin aktivliyini göstərir.

Bu dinamika dövlət satınalmalarında rəqəmsallaşmanın artıq struktur dəyişikliklərinə səbəb olduğunu göstərir. Elektron platformaların geniş tətbiqi prosedurların daha şəffaf və operativ icrasına imkan yaradır, bu isə həm dövlət xərclərinin optimallaşdırılması, həm də bazar iştirakçıları üçün bərabər imkanların formalaşdırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Xüsusilə iştirakçı sayının artması satınalma proseslərində rəqabətin gücləndiyini və qiymətlərin daha optimal səviyyədə formalaşdığını göstərən əsas indikatorlardan biri hesab olunur.

Kiçik və orta sahibkarlıq subyektlərinin bu prosesdə fəallığının artması iqtisadi diversifikasiya baxımından diqqət çəkir. Ənənəvi satınalma modellərində daha iri şirkətlərin üstünlük təşkil etdiyi hallardan fərqli olaraq, elektron sistemlər informasiya əlçatanlığını genişləndirir və KOB-ların dövlət sifarişlərinə çıxışını asanlaşdırır. Bu isə həm bazar iştirakçılarının sayını artırır, həm də iqtisadi fəaliyyətin daha geniş təbəqələrə yayılmasına şərait yaradır.

Qlobal təcrübə də göstərir ki, dövlət satınalmalarının rəqəmsallaşdırılması büdcə xərclərinin effektiv idarə olunmasında mühüm rol oynayır. Dünya Bankı və digər beynəlxalq qurumların qiymətləndirmələrinə görə, elektron satınalma sistemlərinin tətbiqi nəticəsində bəzi ölkələrdə dövlət xərclərində 10-20 faizədək qənaət əldə olunur. Bu qənaət əsasən rəqabətin artması, korrupsiya risklərinin azalması və inzibati xərclərin optimallaşdırılması hesabına formalaşır.

Azərbaycanda müşahidə olunan artım tempinin davamlı olması rəqəmsal transformasiyanın mərhələli şəkildə dərinləşdiyini göstərir. Xüsusilə orta iştirakçı sayının 3,9 səviyyəsində olması bazarda real rəqabət mühitinin formalaşdığını təsdiqləyir. Bu göstərici həm də satınalma proseslərinin açıq və inklüziv olduğunu, müxtəlif miqyaslı şirkətlərin bu proseslərə qoşula bildiyini nümayiş etdirir.

Digər tərəfdən, satınalmaların həcminin artması dövlət xərclərinin iqtisadi dövriyyədə aktiv rol oynadığını göstərir. Belə ki, dövlət sifarişləri bir çox sahələr üçün sabit gəlir mənbəyi olmaqla yanaşı, bizneslərin genişlənməsi və yeni investisiyaların cəlb olunması üçün stimul yaradır. Bu kontekstdə elektron satınalmaların genişlənməsi iqtisadi aktivliyin qorunması və daxili bazarın canlandırılması baxımından da əhəmiyyətli alət kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, elektron satınalmalar üzrə göstəricilərin artması təkcə rəqəmsallaşmanın texniki nəticəsi deyil, həm də iqtisadi idarəetmədə daha şəffaf, effektiv və inklüziv modelin formalaşdığını göstərir. Bu proses dövlət və biznes arasında qarşılıqlı əlaqələrin optimallaşdırılmasına, rəqabətin güclənməsinə və iqtisadi resursların daha səmərəli bölgüsünə xidmət edir.

AzNews.az