Kartof ixracında sıçrayış! - ŞƏRH

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanın kartof ixracında həm həcm, həm də dəyər baxımından əhəmiyyətli artım qeydə alınıb. Rəsmi göstəricilərə əsasən, ölkə 1 618 ton kartof ixrac edib və bu məhsuldan 570 min ABŞ dolları gəlir əldə olunub. İllik müqayisədə ixrac həcmi 60 faiz, dəyər isə 73 faiz artıb. Bununla belə, kartof ixracının ümumi ixrac gəlirlərində payı hələ də çox aşağı səviyyədə qalır.

Bu dinamika kənd təsərrüfatı sektorunda mövsümi və bazar yönümlü dəyişikliklərin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Kartof kimi məhsulların ixracı əsasən daxili istehsalın artıqlığı, regional tələbat və yaxın xarici bazarlardakı qiymət fərqləri ilə müəyyən olunur. Son dövrdə istehsalın genişlənməsi və məhsuldarlığın artması ixrac üçün əlavə həcm yaradıb. Bu isə xüsusilə qonşu ölkələrdə bazar tələbinin dəyişməsi fonunda Azərbaycan istehsalçıları üçün yeni imkanlar açır.

Dəyər artımının həcmdən daha sürətli olması qiymət faktorunun rolunu göstərir. Bu, beynəlxalq bazarlarda kənd təsərrüfatı məhsullarının qiymət dəyişkənliyi ilə bağlıdır. Logistika xərcləri, mövsümi təklif fərqləri və regional ticarət axınları kartof kimi məhsulların qiymətinə birbaşa təsir edir. Nəticədə daha az həcm belə daha yüksək gəlir formalaşdıra bilir.

Ümumi xarici ticarət göstəricilərinin azaldığı bir dövrdə kənd təsərrüfatı məhsullarında artımın müşahidə olunması iqtisadi şaxələndirmə baxımından diqqət çəkir. İxracın strukturunda neft və digər böyük sektorların dominantlığı fonunda aqrar məhsulların payının kiçik olması təbiidir, lakin bu məhsulların artım tempi qeyri-neft sektorunun tədricən genişləndiyini göstərir.

Qlobal bazar tendensiyalarına baxdıqda, ərzaq məhsullarında regional ticarətin artması müşahidə olunur. Yaxın coğrafiyada daşınma xərclərinin aşağı olması və təzə məhsullara tələbatın yüksəkliyi kartof kimi məhsullar üçün əlverişli ixrac mühiti yaradır. Azərbaycan da bu imkanlardan istifadə edərək kənd təsərrüfatı məhsullarının ixrac coğrafiyasını genişləndirməyə çalışır.

Bununla yanaşı, kartof ixracının ümumi ixrac gəlirlərində cüzi paya malik olması kənd təsərrüfatının ixrac potensialının hələ tam reallaşmadığını göstərir. Bu sahədə dəyər zəncirinin inkişafı, saxlanma və logistika infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi ixrac həcmlərinin daha da artmasına şərait yarada bilər.

Nəticə etibarilə, kartof ixracındakı artım kiçik bazar seqmentində belə müsbət dinamikanın mövcud olduğunu göstərir. Bu proses kənd təsərrüfatı sektorunda tədricən genişlənən ixrac imkanlarının və bazar diversifikasiyasının göstəricisi kimi qiymətləndirilir.

AzNews.az