Turist bazarında yeni tendensiyalar formalaşır - ŞƏRH

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycana gələn əcnəbilərin sayında müəyyən azalma müşahidə olunub. Rəsmi statistikaya görə, yanvar-mart aylarında ölkəyə 484,4 min xarici vətəndaş və vətəndaşlığı olmayan şəxs səfər edib ki, bu da illik müqayisədə 4,7 faiz azdır. Bununla yanaşı, səfər edənlərin coğrafi strukturu və nəqliyyat seçimləri turizm və mobilite axınlarında fərqli tendensiyaların formalaşdığını göstərir.

Gələnlərin əsas hissəsini ənənəvi bazarlar təşkil etməyə davam edir. Rusiya və Türkiyə vətəndaşlarının ümumi axında yüksək paya malik olması Azərbaycanın regional turizm və biznes əlaqələrində bu ölkələrlə inteqrasiyasının davamlı xarakter daşıdığını göstərir. Bununla yanaşı, Hindistan, Pakistan və Körfəz ölkələrindən gələnlərin payı son illərdə artan diversifikasiyanın nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Lakin cari dövrdə məhz Körfəz ölkələrindən gələnlərin sayında azalma müşahidə olunması həmin bazarlarda tələbin zəifləməsi, uçuş xərcləri və ya alternativ istiqamətlərə yönəlmə ilə bağlı ola bilər.

Avropa İttifaqı ölkələrindən gələnlərin sayında 27,4 faizlik artım isə diqqətəlayiq tendensiyadır. Bu artım Azərbaycanın turizm imicinin Avropa bazarında tədricən möhkəmləndiyini, həmçinin viza və nəqliyyat əlçatanlığı ilə bağlı aparılan siyasətin nəticə verdiyini göstərir. Eyni zamanda MDB ölkələrindən gələnlərin sayında artımın davam etməsi regional hərəkətliliyin sabitliyini qoruduğunu təsdiqləyir. Digər ölkələr üzrə azalma isə qlobal turizm bazarında rəqabətin güclənməsi və istehlakçı davranışlarında dəyişikliklərlə izah oluna bilər.

Nəqliyyat strukturuna baxdıqda, gələnlərin böyük hissəsinin hava nəqliyyatından istifadə etməsi Azərbaycanın beynəlxalq hava qovşağı kimi rolunun gücləndiyini göstərir. Son illərdə hava limanları infrastrukturunun genişləndirilməsi və yeni istiqamətlərin açılması bu tendensiyanı dəstəkləyən əsas amillərdən biridir. Quru və dəmir yolu ilə gələnlərin payı isə əsasən region ölkələri ilə sərhəd ticarəti və qısa müddətli səfərlərlə əlaqələndirilə bilər.

Digər tərəfdən, Azərbaycan vətəndaşlarının xaricə səfərlərində də azalma qeydə alınıb. Bu dinamika daxili iqtisadi davranışlarla, o cümlədən istehlak xərclərinin optimallaşdırılması və ya alternativ olaraq ölkədaxili turizmə yönəlmə ilə bağlı ola bilər. Türkiyəyə səfərlərin artması isə bu istiqamətin qiymət, əlçatanlıq və mədəni yaxınlıq baxımından üstünlüyünü qoruduğunu göstərir. Eyni zamanda, digər əsas istiqamətlər üzrə azalma regional və qlobal səviyyədə iqtisadi və geosiyasi faktorların təsirini əks etdirir.

Ümumilikdə, müşahidə olunan göstəricilər turizm və sərnişin axınlarının qlobal trendlərlə paralel şəkildə dəyişdiyini göstərir. Dünya Turizm Təşkilatının məlumatlarına görə, pandemiyadan sonrakı dövrdə turizm bazarında bərpa prosesi davam etsə də, regionlar üzrə fərqli sürətlər müşahidə olunur və rəqabət daha da güclənir. Bu şəraitdə Azərbaycanın turizm sektorunda bazar şaxələndirilməsi, xidmət keyfiyyətinin artırılması və rəqəmsal təşviq alətlərinin genişləndirilməsi kimi istiqamətlərdə fəaliyyətin davam etdirilməsi axınların sabitliyini təmin edən əsas faktorlar kimi çıxış edir.

Mövcud mənzərə onu göstərir ki, turizm və səfər axınlarında qısamüddətli dalğalanmalara baxmayaraq, Azərbaycanın regional və beynəlxalq mobillik sistemində rolu qorunur. Struktur dəyişikliklərin düzgün idarə olunması isə bu sahədə dayanıqlı artımın təmin olunmasına imkan yaradır.

AzNews.az