“Şahdəniz”dən gəlirlər ikiqat artır - ŞƏRH

Cari ilin ilk rübündə Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun “Şahdəniz” yatağından əldə etdiyi gəlirin 359,6 milyon manata çatması enerji sektorunda müsbət dinamikanın davam etdiyini göstərir. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə iki dəfəyə yaxın artım deməkdir ki, bu da həm hasilat, həm də qiymət faktorlarının təsirini əks etdirir. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda yerləşən və ölkənin əsas qaz layihələrindən biri hesab olunan “Şahdəniz” yatağı bu baxımdan strateji əhəmiyyətini qorumaqda davam edir.

Gəlirlərin kəskin artımı qlobal qaz bazarındakı dəyişikliklərlə sıx bağlıdır. Son illərdə Avropada enerji təhlükəsizliyi məsələlərinin ön plana çıxması təbii qaza tələbatı artırıb. Xüsusilə alternativ təchizat mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasəti çərçivəsində Azərbaycan qazına maraq yüksəlib. Bu isə “Şahdəniz” layihəsi üzrə hasilatın və ixracın iqtisadi dəyərinin artmasına səbəb olur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin məlumatlarına görə, Avropa bazarında qaz tələbatı orta və uzunmüddətli dövrdə sabit qalmaqla yanaşı, təchizat mənbələrinin diversifikasiyası əsas prioritet olaraq qalır.

“Şahdəniz” layihəsinin uzunmüddətli perspektivdə əhəmiyyətini artıran əsas amillərdən biri də PSA sazişinin müddətinin 2046-cı ilə qədər uzadılmasıdır. Bu, investorlar üçün sabitlik və proqnozlaşdırıla bilən mühit yaradır, eyni zamanda hasilatın davamlılığını təmin edir. Layihədə BP-nin operator kimi iştirakı və digər beynəlxalq tərəfdaşların pay bölgüsü texnologiya transferi və maliyyə resurslarının cəlb olunması baxımından mühüm rol oynayır. Bu model Azərbaycanın enerji sektorunda beynəlxalq əməkdaşlıq formatının effektivliyini nümayiş etdirir.

Gəlirlərin artması ARDNF-in ümumi maliyyə imkanlarına da müsbət təsir göstərir. Neft və qaz layihələrindən daxilolmalar Fondun aktivlərinin formalaşmasında əsas mənbələrdən biri olaraq qalır. Bu vəsaitlər dövlət büdcəsinin dəstəklənməsi, infrastruktur layihələrinin maliyyələşdirilməsi və makroiqtisadi sabitliyin qorunması baxımından strateji rol oynayır. Eyni zamanda, enerji gəlirlərinin artımı ölkənin xarici ticarət balansına və valyuta daxilolmalarına da müsbət təsir göstərir.

Qlobal enerji keçidi kontekstində təbii qazın “keçid yanacağı” kimi rolu da “Şahdəniz” layihəsinin aktuallığını artırır. Bərpa olunan enerji mənbələrinə keçid sürətlənsə də, qaz yaxın onilliklərdə enerji balansında mühüm yer tutmağa davam edəcək. Bu isə Azərbaycanın qaz ixrac potensialının qorunması və genişləndirilməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.

Mövcud tendensiyalar göstərir ki, “Şahdəniz” layihəsi yalnız cari gəlirlərin artımını təmin etmir, eyni zamanda Azərbaycanın enerji strategiyasında uzunmüddətli dayanıqlılığın əsas sütunlarından biri olaraq qalır. Gəlirlərin artımı və layihənin davamlı inkişafı ölkənin enerji bazarlarında mövqeyini gücləndirən əsas amillərdən biri kimi çıxış edir.

AzNews.az