Qarğıdalı idxalı azalır, ticarət balansında müsbət dinamika güclənir - ŞƏRH

İlin ilk rübündə Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsulları üzrə idxal strukturunda diqqət çəkən dəyişikliklər qeydə alınıb. Rəsmi məlumatlara əsasən, ölkə 21,9 min ton qarğıdalı idxal edib və bu həcm ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə azalıb. Dəyər ifadəsində idxal 10,6 milyon dollar təşkil etsə də, həm həcm, həm də ümumi bazar payı baxımından eniş tendensiyası müşahidə olunur. Eyni zamanda ümumi xarici ticarət dövriyyəsində azalma fonunda müsbət saldo kəskin şəkildə artaraq 1,39 milyard dollara yüksəlib.

Qarğıdalı idxalında azalma bir neçə iqtisadi və struktur amillə izah olunur. Qlobal aqrar bazarlarda qiymət dəyişkənliyi, regiondaxili istehsalın artması və alternativ yem bazalarının genişlənməsi bu məhsula olan tələbatın dinamikasına birbaşa təsir edir. Beynəlxalq kənd təsərrüfatı bazarlarında müşahidə olunan tendensiyalar göstərir ki, taxıl və yem məhsullarında qiymət volatilliyi son illərdə yüksək səviyyədə qalır və bu, idxal həcmlərinin daha çevik şəkildə dəyişməsinə səbəb olur.

Həcm baxımından 39 faizdən çox azalma, lakin dəyər baxımından nisbətən kiçik eniş, bazarda qiymətlərin sabitləşməsi və ya daha yüksək qiymətli kontraktların bağlanması ilə əlaqələndirilə bilər. Bu, idxal strukturunda daha səmərəli alış mexanizmlərinin tətbiq olunduğunu da göstərə bilər. Eyni zamanda kənd təsərrüfatı və heyvandarlıq sektorunda yerli alternativ yem resurslarının istifadəsinin artması idxal təzyiqini azaldan amillərdən biridir.

Ümumi xarici ticarət göstəricilərinə baxdıqda isə ixrac və idxalın hər ikisində azalma müşahidə olunsa da, idxalın daha kəskin enməsi müsbət ticarət balansını gücləndirib. Bu struktur dəyişiklikləri makroiqtisadi baxımdan valyuta sabitliyinə müsbət təsir göstərən amil kimi qiymətləndirilir. Ticarət dövriyyəsində 21,9 faizlik azalma qlobal iqtisadi mühitdəki qeyri-müəyyənliklər və enerji bazarlarında dəyişikliklərlə də izah oluna bilər.

Qarğıdalı kimi strateji kənd təsərrüfatı məhsullarının idxal dinamikası həm ərzaq təhlükəsizliyi, həm də heyvandarlıq sektorunun məhsuldarlığı baxımından əhəmiyyət daşıyır. Bu sahədə idxalın azalması yerli istehsalın güclənməsi və ya alternativ resursların istifadəsi ilə paralel baş verirsə, bu, iqtisadi baxımdan daha dayanıqlı modelin formalaşdığını göstərə bilər.

Beləliklə, cari rübün göstəriciləri Azərbaycanın xarici ticarət strukturunda həm kəmiyyət, həm də keyfiyyət baxımından dəyişikliklərin davam etdiyini göstərir. Qarğıdalı idxalında azalma qlobal və daxili faktorların birgə təsiri ilə formalaşsa da, ümumi ticarət balansında yaranan müsbət dinamika ölkənin xarici iqtisadi mövqeyinin gücləndiyini təsdiqləyir.

AzNews.az