Duz istehsalında daxili tələbat və ixrac imkanları genişlənir - ŞƏRH

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanda duz istehsalının 33 faiz artaraq 26 min 837 tona çatması sektor üzrə dinamikanın yenidən aktivləşdiyini göstərir. Rəsmi statistikaya əsasən, təkcə mart ayında istehsalın illik müqayisədə 18 faiz yüksəlməsi bu artımın epizodik deyil, davamlı tendensiyaya çevrildiyini təsdiqləyir. Bu fon xüsusilə diqqət çəkir, çünki 2025-ci ilin yekununda ümumi istehsalın əvvəlki illə müqayisədə 4,5 faiz azalması müşahidə olunmuşdu.

Duz istehsalında belə kəskin artım bir neçə iqtisadi və sənaye faktorunun kəsişməsində formalaşır. Qlobal miqyasda duz bazarı yalnız qida sənayesi ilə məhdudlaşmır, kimya sənayesi, neft-qaz sektoru və yol infrastrukturu kimi sahələrdə geniş istifadə olunur. Beynəlxalq Enerji Agentliyinin və sənaye hesabatlarının məlumatlarına görə, sənaye duzuna olan tələbat son illərdə xüsusilə enerji və kimya sektorunda artan istehsal həcmləri ilə paralel genişlənir. Bu baxımdan Azərbaycanın duz istehsalında artım daxili sənaye ehtiyaclarının genişlənməsi və potensial ixrac imkanlarının aktivləşməsi ilə əlaqələndirilə bilər.

Ölkə daxilində isə istehsal artımını stimullaşdıran əsas amillərdən biri hasilat və emal infrastrukturunda optimallaşdırma tədbirləridir. Xəzər regionunda yerləşən duz yataqları uzun illərdir sənaye potensialı baxımından strateji resurs hesab olunur. Son dövrdə texnoloji yenilənmə, logistika imkanlarının genişlənməsi və istehsal xərclərinin optimallaşdırılması kimi addımlar məhsuldarlığın yüksəlməsinə təsir göstərib. Eyni zamanda, ərzaq təhlükəsizliyi kontekstində yerli istehsalın artırılması dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi qalır ki, bu da duz kimi əsas məhsullar üzrə daxili təminatın gücləndirilməsinə xidmət edir.

2025-ci ildə müşahidə olunan azalma ilə 2026-cı ilin ilk rübündəki artımın müqayisəsi göstərir ki, sektor dalğavari inkişaf mərhələsindədir. Bu isə əsasən mövsümi faktorlar, ehtiyatların idarə olunması və daxili tələbatın dəyişkənliyi ilə izah oluna bilər. Bununla yanaşı, qlobal bazarlarda logistika xərclərinin azalması və ticarət marşrutlarının sabitləşməsi ixrac potensialı olan məhsullar üçün daha əlverişli şərait yaradır. Azərbaycan üçün bu, xüsusilə region ölkələri və yaxın bazarlara çıxış baxımından əlavə imkanlar deməkdir.

Mövcud göstəricilər onu deməyə əsas verir ki, duz istehsalında artım təkcə statistik yüksəliş deyil, həm də sektorun struktur baxımından bərpa və genişlənmə mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. İstehsalın bu templə davam etməsi daxili bazarın daha stabil təminatına və orta perspektivdə qeyri-neft ixracının şaxələndirilməsinə töhfə verə bilər. Bu isə iqtisadiyyatın dayanıqlılığının gücləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.

AzNews.az