Alüminium ixracı artır - ŞƏRH

2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycanın alüminium və ondan hazırlanan məmulatlar ixracında artım müşahidə olunub. Rəsmi statistikaya görə, ixrac həcmi 19,4 min ton, dəyəri isə 63,8 milyon dollar təşkil edib və bu, ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həm həcm, həm də dəyər baxımından artım deməkdir. Eyni zamanda bu məhsulların qeyri-neft ixracındakı payı 7,4 faiz səviyyəsinə yüksəlib ki, bu da sektorun ümumi ixrac strukturunda kifayət qədər əhəmiyyətli mövqeyə sahib olduğunu göstərir.

Alüminium qlobal sənaye bazarında strateji materiallardan biri hesab olunur və əsasən tikinti, avtomobil sənayesi, elektrik avadanlıqları və bərpa olunan enerji sektorlarında geniş istifadə edilir. Son illərdə xüsusilə yaşıl enerji keçidi fonunda bu materiala tələbat artma tendensiyası göstərir. Günəş panelləri, elektrik nəqliyyat vasitələri və enerji ötürmə infrastrukturunda alüminiumun yüngül və davamlı material kimi rolu qlobal istehsal zəncirində onun əhəmiyyətini daha da artırır. Beynəlxalq Metal Araşdırma Qurumlarının məlumatlarına görə, alüminiuma tələbat uzunmüddətli perspektivdə stabil artım trayektoriyası nümayiş etdirir.

Azərbaycan üçün bu artımın əsas iqtisadi mahiyyəti qeyri-neft ixracının diversifikasiyası ilə bağlıdır. Alüminium emalı nisbətən yüksək əlavə dəyər yaradan sənaye sahələrindən biridir və bu baxımdan onun ixracdakı payının artması iqtisadiyyatın struktur baxımından daha balanslı inkişaf etdiyini göstərir. Xüsusilə emal sənayesinin genişlənməsi xammal ixracından daha çox hazır və yarımhazır məhsulların satışına keçidi sürətləndirə bilər ki, bu da ixrac gəlirlərinin sabitliyinə müsbət təsir edir.

Eyni dövrdə ümumi xarici ticarət dövriyyəsində azalma müşahidə olunsa da, ixracın idxaldan daha yüksək səviyyədə qalması müsbət ticarət balansının formalaşmasına səbəb olub. Bu vəziyyət makroiqtisadi sabitlik baxımından mühüm göstərici kimi qiymətləndirilir, çünki xarici valyuta axınının əsas hissəsi ixracdan formalaşır və bu, valyuta bazarında təzyiqin azalmasına dəstək verir. İdxalın daha kəskin azalması isə daxili bazarda müəyyən optimallaşma və ya istehlak strukturunda dəyişikliklərlə izah oluna bilər.

Alüminium ixracının artımı həm də sənaye istehsalının davamlılığını göstərən siqnaldır. İstehsal zəncirində sabitlik və bazar tələbinə uyğunlaşma bu sektorun rəqabət qabiliyyətini qoruyur. Qlobal bazarlarda qiymət dəyişkənliyi nəzərə alındıqda, ixrac həcminin artması istehsalçıların bazar şərtlərinə adaptasiya olunduğunu göstərir.

Nəticə etibarilə, alüminium ixracındakı artım Azərbaycanın sənaye ixrac strukturunda daha yüksək dəyərli məhsullara doğru keçidin davam etdiyini göstərir. Bu tendensiyanın davam etməsi qeyri-neft sektorunun ümumi iqtisadiyyatda payının artmasına və ölkənin ixrac portfelinin daha dayanıqlı və şaxələndirilmiş formaya keçməsinə töhfə verə bilər.

AzNews.az