Azərbaycanın tranzit gücü artır: dəhlizlərdə milyonlarla ton yük daşındı - ŞƏRH

Bu ilin I rübündə Azərbaycanın nəqliyyat dəhlizlərində dəmir yolu nəqliyyatı ilə 3 milyon 407 min ton, dəniz nəqliyyatı ilə 1 milyon 391,8 min ton, avtomobil nəqliyyatı ilə isə 2 milyon 705,2 min ton yük daşınıb.

Aznews.az bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinə istinadən xəbər verir.

Dövlət Statistika Komitəsi tərəfindən açıqlanan göstəricilər Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində tranzit və yükdaşıma potensialının genişlənməkdə davam etdiyini göstərir. 2026-cı ilin ilk rübündə dəmir yolu, dəniz və avtomobil nəqliyyatı ilə ümumilikdə milyonlarla ton yükün daşınması ölkənin regionun əsas logistika qovşaqlarından birinə çevrilməsi prosesinin sürətləndiyini nümayiş etdirir.

Ən yüksək yük daşımalarının dəmir yolu nəqliyyatı vasitəsilə həyata keçirilməsi təsadüfi deyil. Son illərdə Orta Dəhliz və Avrasiya logistika marşrutlarının əhəmiyyətinin artması dəmir yolunu beynəlxalq ticarətin əsas sütunlarından birinə çevirib. Xüsusilə Çin–Mərkəzi Asiya–Qafqaz–Avropa xətti üzrə konteyner və yük axınlarının artması Azərbaycanın tranzit imkanlarını daha da gücləndirir.

Dəniz nəqliyyatı üzrə göstəricilər də Bakı Beynəlxalq Dəniz Limanının və Xəzər üzərindən multimodal daşımaların rolunun artdığını göstərir. Xəzər regionu son illərdə Avropa ilə Asiya arasında alternativ logistika xətti kimi strateji əhəmiyyət qazanıb. Qlobal təchizat zəncirlərində yaranan dəyişikliklər və bəzi ənənəvi marşrutlarda risklərin artması bu istiqamətə marağı artırır.

Avtomobil nəqliyyatı isə regional ticarət və çevik logistika baxımından əsas komponentlərdən biri olaraq qalır. Qısa və orta məsafəli yükdaşımalarında avtomobil daşımaları çevikliyi və sürəti ilə üstünlük təşkil edir. Azərbaycan üzərindən keçən beynəlxalq magistral yolların modernləşdirilməsi bu sektorun inkişafını sürətləndirən əsas amillərdəndir.

Qlobal iqtisadiyyatda logistika artıq yalnız nəqliyyat sektoru deyil, strateji iqtisadi təhlükəsizlik elementi kimi qiymətləndirilir. Pandemiya sonrası dövrdə və geosiyasi risklərin artdığı şəraitdə ölkələr alternativ dəhlizlərin inkişafına daha çox diqqət ayırmağa başlayıb. Bu tendensiya Orta Dəhlizin və Azərbaycanın tranzit mövqeyinin əhəmiyyətini ciddi şəkildə artırır.

Azərbaycanın coğrafi mövqeyi burada əsas üstünlüklərdən biridir. Ölkə həm Şərq-Qərb, həm də Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının kəsişməsində yerləşir. Bu isə tranzit və logistika sektorunun qeyri-neft iqtisadiyyatının əsas gəlir istiqamətlərindən birinə çevrilməsi üçün geniş imkan yaradır.

Son illərdə dəmir yolu, liman və gömrük infrastrukturuna yönəldilən investisiyalar da yük dövriyyəsinin artmasına birbaşa təsir edir. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Bakı Limanının genişləndirilməsi və rəqəmsal logistika sistemlərinin tətbiqi beynəlxalq daşımaların sürətini və effektivliyini artırır.

Logistika sektorunun inkişafı yalnız tranzit gəlirləri ilə məhdudlaşmır. Bu sahə eyni zamanda sənaye, anbarlama, xidmət və ixrac imkanlarının genişlənməsinə də təsir göstərir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, güclü nəqliyyat infrastrukturu ölkələrin regional iqtisadi mərkəzə çevrilməsində əsas faktorlardan biridir.

Ümumilikdə, yükdaşımaların həcminin artması Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərində rolunun genişləndiyini və ölkənin Avrasiya logistika xəritəsində strateji mövqeyini möhkəmləndirdiyini göstərir. Mövcud dinamika tranzit və logistika sektorunun yaxın illərdə qeyri-neft iqtisadiyyatının əsas inkişaf istiqamətlərindən biri olaraq qalacağını göstərir.

Nuray, AzNews.az