Qızılın ucuzlaşması investorların gözləntilərini dəyişirmi? - ŞƏRH

Əmtəə bazarlarında qızılın bir troya unsiyası (31,1 qram) üzrə fyuçerslərin dəyəri azalıb.

Aznews.az birja məlumatlarına istinadən xəbər verir ki, Nyu-Yorkun COMEX əmtəə birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə 2026-cı ilin iyun fyuçerslərinin dəyəri 0,46% azalaraq 4,499.1 ABŞ dollarına bərabər olub.

COMEX-də gümüşün bir unsiyası üzrə 2026-cı ilin iyul fyuçerslərinin qiyməti də 0,7% azalaraq 75.03 ABŞ dolları təşkil edib.

Beynəlxalq əmtəə bazarlarında qızıl və gümüş qiymətlərində qeydə alınan son eniş investorların diqqət mərkəzindədir. COMEX birjasında qızılın bir troya unsiyası üzrə fyuçerslərinin 0,46 % azalaraq 4 499,1 ABŞ dollarına, gümüşün isə 0,7 % enərək 75,03 ABŞ dollarına düşməsi qiymətli metallar bazarında qısamüddətli korreksiyanın davam etdiyini göstərir. Bununla belə, qiymətlərin hələ də tarixi baxımdan yüksək səviyyələrdə qalması bazarın ümumi istiqamətinin dəyişdiyini deyil, investor davranışlarında müəyyən yenilənmələrin baş verdiyini göstərir.

Qızıl ənənəvi olaraq qlobal maliyyə bazarlarında təhlükəsiz sığınacaq aktivlərindən biri hesab olunur. Tarix boyu geosiyasi gərginliklər, inflyasiya riskləri, maliyyə qeyri-müəyyənliyi və valyuta bazarlarındakı dəyişkənlik dövrlərində investorlar qızıla üstünlük veriblər. Son illərdə də bu tendensiya özünü aydın şəkildə göstərib. Xüsusilə mərkəzi bankların yüksək inflyasiya ilə mübarizə siyasəti, beynəlxalq ticarətdə yaranan risklər və regional münaqişələr qızılın qiymətini rekord səviyyələrə yaxınlaşdırıb.

Hazırkı qiymət azalmasının əsas səbəblərindən biri investorların mənfəət realizasiyası ilə əlaqələndirilir. Beynəlxalq bazarlarda qiymətli metalların uzunmüddətli yüksəlişindən sonra müəyyən korreksiyaların baş verməsi adi bazar davranışı hesab olunur. Qlobal maliyyə institutlarının təhlilləri göstərir ki, kəskin bahalaşma dövrlərindən sonra investorların bir hissəsi qazancını reallaşdırmaq üçün satışlara üstünlük verir və bu, qısamüddətli qiymət enişlərinə səbəb olur.

Digər mühüm amil ABŞ dollarının dinamikası və faiz siyasəti ilə bağlıdır. Dünya bazarlarında qızıl adətən dollarla qiymətləndirilir. Dolların möhkəmlənməsi və ya faiz gəlirlərinin yüksəlməsi investorların bir hissəsinin istiqrazlar və digər maliyyə alətlərinə yönəlməsinə səbəb ola bilir. Bu isə qızıl kimi gəlir gətirməyən aktivlərə olan tələbatı müəyyən qədər azaldır. Son aylarda bazarlar əsas diqqəti aparıcı mərkəzi bankların gələcək faiz qərarlarına yönəltdiyi üçün qiymətli metallar bazarında da həssaslıq artıb.

Gümüş bazarında müşahidə olunan azalma isə yalnız investisiya amilləri ilə bağlı deyil. Gümüş həm də sənaye metallarından biri hesab olunur və onun qiymətinə qlobal istehsal aktivliyi birbaşa təsir göstərir. Elektronika, günəş panelləri, avtomobil sənayesi və digər texnoloji sahələrdə gümüşə olan tələbat qiymətlərin formalaşmasında mühüm rol oynayır. Bu səbəbdən qlobal iqtisadi artımla bağlı gözləntilərdəki dəyişikliklər gümüş bazarına daha həssas təsir göstərir.

Son illərdə diqqət çəkən tendensiyalardan biri də mərkəzi bankların qızıl alışlarını artırmasıdır. Dünya Qızıl Şurasının məlumatlarına görə, bir çox ölkələrin mərkəzi bankları valyuta ehtiyatlarının diversifikasiyası məqsədilə qızıl ehtiyatlarını artırırlar. Bu proses qlobal bazarda qızıla olan uzunmüddətli tələbi dəstəkləyən əsas faktorlar sırasında yer alır. Nəticədə qısamüddətli qiymət enişlərinə baxmayaraq, bazarın fundamental əsasları nisbətən güclü olaraq qalır.

Azərbaycan üçün də qızıl bazarındakı proseslər müəyyən əhəmiyyət daşıyır. Qiymətli metallar beynəlxalq ehtiyatların formalaşdırılmasında mühüm alət hesab olunur və qlobal bazarlardakı dəyişikliklər maliyyə sektorunun ümumi risk qiymətləndirmələrinə təsir göstərə bilir. Eyni zamanda, qızıl qiymətlərinin yüksək səviyyədə qalması hasilat və ixrac potensialına malik ölkələr üçün əlavə iqtisadi imkanlar yaradır.

Mövcud tendensiyalar göstərir ki, qızıl və gümüş bazarında qeydə alınan son eniş daha çox bazar korreksiyası xarakteri daşıyır. Geosiyasi risklərin, inflyasiya amillərinin və qlobal iqtisadi qeyri-müəyyənliyin tam aradan qalxmaması qiymətli metallara marağın uzunmüddətli perspektivdə qorunacağını göstərən əsas faktorlardan biri olaraq qalır. Buna görə də bazarda müşahidə olunan dəyişikliklər qiymətli metalların strateji investisiya aləti kimi rolunun zəifləməsindən çox, investorların cari şəraitə uyğunlaşmasının göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər.

Nuray,
AzNews.az