Qarabağda yeni su anbarı: su təhlükəsizliyində strateji addım - ŞƏRH

Qarabağ iqtisadi rayonunun ərazisində Bərgüşadçay su anbarının tikintisinə başlanılıb.

"Report"un Xankəndiyə ezam olunmuş müxbir xəbər verir ki, bunu jurnalistlərə açıqlamasında Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin (ADSEA) Regional Su Meliorasiya Xidmətinin Qarabağ Su Meliorasiya Sistemləri İstismar İdarəsinin rəisi Müşfiq Adıgözəlov bildirib.

Bundan başqa, onun sözlərinə görə, Laçın rayonundakı Zabuxçay su anbarı yenidən qurularaq istismara verilib, Füzuli rayonundakı Köndələnçay və Xaçınçay su anbarlarında bərpa işləri həyata keçirilib.

"İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə su təsərrüfatı obyektlərinin böyük hissəsi dağıdılmış vəziyyətdə olub. Hazırda Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında su təchizatı sistemlərinin bərpası və yenidən qurulması istiqamətində genişmiqyaslı işlər davam etdirilir", - deyə o qeyd edib.

Melorasiya rəsmisi həmçinin deyib ki, Qarabağda suvarmada əsasən pivot və damcı texnologiyalarından istifadə olunur: "Açıq suvarma sistemləri isə yalnız bəzi kənd ərazilərində tətbiq edilir. Bu yanaşma su itkilərinin minimuma endirilməsinə və su ehtiyatlarından daha səmərəli istifadəyə imkan yaradır".

Qarabağ iqtisadi rayonunda Bərgüşadçay su anbarının tikintisinə başlanılması işğaldan azad edilmiş ərazilərin iqtisadi reinteqrasiyası və kənd təsərrüfatı potensialının bərpası baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan layihələrdən biridir. Eyni zamanda Zabuxçay su anbarının yenidən qurularaq istifadəyə verilməsi, Köndələnçay və Xaçınçay su anbarlarında aparılan bərpa işləri regionda su təsərrüfatı infrastrukturunun sistemli şəkildə yenilənməsinin davam etdiyini göstərir.

Müasir dövrdə su ehtiyatlarının idarə olunması qlobal iqtisadiyyatın ən vacib məsələlərindən biri hesab edilir. BMT-nin qiymətləndirmələrinə görə, iqlim dəyişiklikləri, əhali artımı və kənd təsərrüfatında suya tələbatın yüksəlməsi nəticəsində bir çox regionlarda su təhlükəsizliyi strateji məsələyə çevrilib. Xüsusilə kənd təsərrüfatının inkişafında su anbarları və müasir suvarma sistemləri məhsuldarlığın artırılması üçün əsas amillərdən biri sayılır. Bu baxımdan Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr yalnız infrastrukturun bərpası deyil, həm də uzunmüddətli iqtisadi inkişafın təməl elementləri kimi qiymətləndirilə bilər.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan araşdırmalar göstərib ki, su təsərrüfatı obyektlərinin əhəmiyyətli hissəsi uzun illər ərzində yararsız vəziyyətə düşüb. Nəticədə kənd təsərrüfatı dövriyyəsində istifadə oluna biləcək geniş torpaq sahələrinin potensialı məhdudlaşıb. Hazırda həyata keçirilən bərpa və yenidənqurma işləri həmin torpaqların yenidən iqtisadi dövriyyəyə cəlb olunmasına şərait yaradır. Bu isə həm ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsi, həm də regionda məskunlaşma və məşğulluğun artırılması baxımından mühüm rol oynayır.

Bərgüşadçay su anbarının tikintisi xüsusilə diqqətəlayiqdir. Su anbarları yalnız su ehtiyatlarının toplanması funksiyasını yerinə yetirmir, eyni zamanda mövsümi su çatışmazlığı risklərini azaldır, kənd təsərrüfatı istehsalının davamlılığını təmin edir və iqlim dəyişikliklərinin təsirlərinin yumşaldılmasına kömək edir. Dünya Bankının və BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının hesabatlarında da qeyd olunur ki, su anbarları və səmərəli suvarma sistemləri kənd təsərrüfatı məhsuldarlığını bir neçə dəfə artırmaq potensialına malikdir.

Qarabağda əsasən pivot və damcı suvarma texnologiyalarının tətbiq edilməsi isə layihələrin müasir yanaşma əsasında həyata keçirildiyini göstərir. Beynəlxalq təcrübəyə görə, ənənəvi açıq kanallarla müqayisədə damcı suvarma sistemləri su sərfiyyatını 30-60 % azaltmağa imkan verir. Eyni zamanda bitkilərin daha dəqiq və balanslı su ilə təmin olunması məhsuldarlığın yüksəlməsinə səbəb olur. Su ehtiyatlarının məhdudlaşdığı şəraitdə belə texnologiyalar aqrar siyasətin əsas prioritetlərindən hesab edilir.

Regionun iqtisadi perspektivləri baxımından su infrastrukturunun inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun geniş kənd təsərrüfatı potensialı mövcuddur və burada meyvəçilik, üzümçülük, taxılçılıq, heyvandarlıq və digər istiqamətlərin inkişafı üçün əlverişli şərait var. Lakin bu potensialın tam reallaşdırılması məhz dayanıqlı su təminatından asılıdır. Buna görə də su anbarlarının tikintisi və meliorasiya sistemlərinin yenilənməsi regionun iqtisadi inkişaf proqramlarının əsas komponentlərindən biri kimi çıxış edir.

Mövcud layihələr eyni zamanda Azərbaycanın su təhlükəsizliyi strategiyasının tərkib hissəsi kimi də qiymətləndirilə bilər. Son illərdə ölkədə su ehtiyatlarının daha səmərəli idarə olunması, itkilərin azaldılması və müasir texnologiyaların tətbiqi istiqamətində ardıcıl addımlar atılır. Qarabağda həyata keçirilən layihələr bu siyasətin ən mühüm istiqamətlərindən birini təşkil edir.

Bərgüşadçay su anbarının tikintisi və digər su təsərrüfatı layihələri göstərir ki, işğaldan azad olunmuş ərazilərin bərpası artıq yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır. Paralel olaraq iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatının inkişafı və uzunmüddətli dayanıqlı resurs idarəçiliyi üçün zəruri əsaslar yaradılır. Bu isə regionun gələcək iqtisadi potensialının formalaşdırılmasında mühüm rol oynayacaq.

Nuray,
AzNews.az