Quterreşdən kritik xəbərdarlıq: Dünya təhlükəli istiləşmə həddinə yaxınlaşır - ŞƏRH

Dünya müvəqqəti olaraq 1,5°C temperatur həddini aşmağa doğru gedir.

Aznews.az xəbər verir ki, bunu BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş Azərbaycanın ev sahibliyi ilə keçirilən Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə (WED) həsr olunmuş beynəlxalq tədbirə göndərdiyi videomesajda deyib.

O bildirib ki, ənənəvi enerjidən bərpaolunan enerjiyə keçid olmalıdır.

“Temperaturun hər artımı daha böyük zərərlərə səbəb olur, xüsusilə də ən həssas əhali qrupları üçün. Bizim vəzifəmiz bunu mümkün qədər kiçik, qısamüddətli və təhlükəsiz etmək, eyni zamanda, temperaturu sürətlə yenidən aşağı salmaqdır. Bu isə emissiyaların kəskin şəkildə azaldılması, ənənəvi enerjidən mərhələli və ədalətli keçidlə bərpa olunan enerji mənbələrinə yönəlmənin sürətləndirilməsi deməkdir. Bu, xərclərin azaldılması və həqiqi enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün yeganə dayanıqlı yoldur. Bu həmçinin metan emissiyalarının azaldılması deməkdir ki, bu da yaxın müddətli istiləşməni məhdudlaşdırmağın ən sürətli və ən ucuz yollarından biridir”, - BMT Baş katibi vurğulayıb.

Quterreş qeyd edib ki, meşələrin, torpaqların və dənizlərin qorunması, iqlim dəyişikliyinin dağıdıcı təsirlərini artıq yaşayan icmalara dəstək göstərilməsi də vacibdir: “Eyni zamanda, inkişaf etməkdə olan ölkələrə verilmiş iqlim maliyyəsi vədlərinin yerinə yetirilməsi həyati əhəmiyyət daşıyır. Bu, insanların həyatını xilas etməyə, dolanışıq vasitələrini qorumağa və iqtisadiyyatları daha dayanıqlı etməyə kömək edəcək. Bu, ətraf mühitimiz və gələcəyimiz naminə hərəkətə keçmək üçün məhz həmin məqamdır”.

BMT Baş katibi Antonio Guterresin açıqlaması göstərir ki, iqlim dəyişikliyi artıq gələcəyin deyil, bugünün təhlükəsidir. Dünyanın müvəqqəti də olsa 1,5°C istiləşmə həddini aşmağa doğru getməsi qlobal iqlim siyasətinin kifayət qədər sürətli olmadığını ortaya qoyur. Bu həddin aşılması isə təkcə temperatur göstəricisi deyil - daha güclü quraqlıqlar, meşə yanğınları, su qıtlığı, kənd təsərrüfatı problemləri və sosial böhranlar deməkdir.

Ən diqqətçəkən məqamlardan biri Quterreşin “ənənəvi enerjidən mərhələli və ədalətli keçid” vurğusudur. Bu, artıq dünyada enerji siyasətinin yalnız iqtisadi deyil, həm də təhlükəsizlik və humanitar məsələ kimi qəbul edildiyini göstərir. Xüsusilə Avropada son illərdə yaşanan enerji böhranı fonunda bərpaolunan enerji mənbələri dövlətlərin strateji prioritetinə çevrilib.

Metan emissiyalarının azaldılması ilə bağlı çağırış da təsadüfi deyil. Çünki metan karbon qazından daha qısa müddətdə atmosferə daha güclü təsir göstərən qazlardan hesab olunur. Enerji, kənd təsərrüfatı və tullantı sektorlarında metan emissiyalarının azaldılması yaxın illərdə istiləşmənin sürətini azaltmaq üçün ən real vasitələrdən biri sayılır.

Quterreşin inkişaf etməkdə olan ölkələrə iqlim maliyyəsi vədlərinin yerinə yetirilməsi barədə mesajı isə qlobal iqlim siyasətində əsas ziddiyyətlərdən birinə işarə edir. İnkişaf etmiş dövlətlər yüksək emissiyalar hesabına sənayeləşsələr də, iqlim dəyişikliklərinin ən ağır nəticələrini daha zəif iqtisadiyyatlar yaşayır. Bu səbəbdən iqlim məsələsi artıq təkcə ekologiya deyil, həm də beynəlxalq ədalət mövzusu kimi qiymətləndirilir.

Azərbaycanın Ümumdünya Ətraf Mühit Gününə həsr olunmuş beynəlxalq tədbirə ev sahibliyi etməsi də regionun yaşıl enerji və iqlim gündəmində daha fəal görünmək istədiyini göstərən mühüm mesaj kimi qiymətləndirilə bilər.

Nuray,

Aznews.az