Geosiyasi gərginlik kriptovalyutaları vurdu - ŞƏRH

ABŞ-İran gərginliyinin təsiri fonunda kriptovalyuta bazarında satışlar davam edir.

"APA-Economics" xəbər verir ki, CoinMarketCap məlumatlarına görə, bazarın ümumi kapitallaşması son sutkada 1,96% azalaraq 2,12 trilyon dollara enib.

Ən böyük kriptovalyuta olan “Bitcoin”in qiyməti 61,4 min dollara düşüb. Aktiv son 24 saatda 2,14%, son bir həftədə isə 7,64% dəyər itirib. “Ethereum”un qiyməti 1 629 dollara qədər geriləyib ki, bu da həftəlik müqayisədə 11,59% azalma deməkdir. BNB isə son 7 gündə 7,81% ucuzlaşıb.

Bazar iştirakçılarının təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi nəticəsində qızılın qiymətinə bağlı rəqəmsal aktivlər diqqət çəkib. PAX Gold (PAXG) və Tether Gold (XAUt) bazar dəyərinə görə ilk sıralarda qərarlaşıb. Hər iki tokenin qiyməti 4 100 dollardan yuxarı səviyyədədir.

“CoinMarketCap”ın "Fear & Greed" indeksi 14 bənd təşkil edib ki, bu da bazarda "həddindən artıq qorxu" vəziyyətinin hökm sürdüyünü göstərir.
Analitiklər qeyd edirlər ki, ABŞ-nin İrana qarşı hərbi əməliyyatları və Yaxın Şərqdə artan gərginlik riskli aktivlərdən çıxışları sürətləndirib.

Məlumatlara görə, geosiyasi xəbərlərin təsiri ilə kriptovalyuta bazarında təxminən 420 milyon dollarlıq mövqe məcburi bağlanıb.

ABŞ-İran münasibətlərində artan gərginlik qlobal maliyyə bazarlarında risk iştahını zəiflədib və kriptovalyuta bazarında satış təzyiqini gücləndirib. Son məlumatlara görə, bazarın ümumi kapitallaşması 2,12 trilyon dollara enib, Bitcoin və Ethereum daxil olmaqla aparıcı rəqəmsal aktivlərdə ucuzlaşma qeydə alınıb. Bu proses investorların qeyri-müəyyənlik dövrlərində daha ehtiyatlı mövqe tutduğunu göstərir.

Kriptovalyuta bazarı son illərdə qlobal maliyyə sisteminin daha həssas seqmentlərindən birinə çevrilib. Əvvəllər rəqəmsal aktivlər əsasən alternativ investisiya aləti kimi qiymətləndirilirdisə, hazırda onların qiymət dinamikası dünya iqtisadiyyatındakı makroiqtisadi və geosiyasi dəyişikliklərdən daha çox təsirlənir.

Yaxın Şərqdə baş verən gərginliklər enerji bazarlarına, inflyasiya gözləntilərinə və investor davranışlarına birbaşa təsir göstərir. Belə dövrlərdə maliyyə bazarlarında əsas meyillərdən biri riskli aktivlərdən çıxış və daha sabit hesab olunan alətlərə yönəlməkdir. Kriptovalyutalar isə yüksək dəyişkənliyi səbəbindən bu mərhələdə investorların daha çox satış etdiyi aktivlər sırasında yer alır.

Bitcoinin son sutkada və həftəlik dövrdə dəyər itirməsi də məhz bu amillərlə əlaqələndirilir. Ən böyük kriptovalyutanın qiymətindəki azalma bazarın ümumi istiqamətini müəyyənləşdirən əsas göstəricilərdən biridir. Ethereum və digər iri rəqəmsal aktivlərdə də müşahidə olunan geriləmə bazarda kollektiv riskdən yayınma davranışının gücləndiyini göstərir.

Maraqlı məqam isə qeyri-sabitlik dövründə qızıla bağlı rəqəmsal aktivlərə marağın artmasıdır. PAX Gold və Tether Gold kimi tokenlər ənənəvi qızıl aktivinin blokçeyn üzərində rəqəmsal formasını təqdim edir. Bu tendensiya göstərir ki, investorlar kriptovalyuta ekosistemindən tamamilə uzaqlaşmır, lakin daha aşağı riskli rəqəmsal aktivlərə keçid etməyə çalışırlar.

“Qorxu və tamah” indeksinin 14 bəndə enməsi bazarda psixoloji təzyiqin yüksək olduğunu göstərir. Maliyyə bazarlarında bu tip göstəricilər investorların qərarlarına ciddi təsir edir. Xüsusilə kriptovalyuta kimi yüksək volatilliyə malik bazarlarda kütləvi emosional reaksiyalar qiymət dəyişikliklərini daha da sürətləndirə bilir.

Son dövrlərdə kriptobazarda institusional investorların payının artması da bu prosesin xarakterini dəyişib. Böyük fondlar və maliyyə qurumları rəqəmsal aktivlərə maraq göstərsələr də, qlobal risklər yüksəldikdə onların portfel idarəetməsi daha konservativ istiqamət ala bilər. Bu isə qısamüddətli dövrdə satışların artmasına səbəb olur.

Bununla yanaşı, kriptovalyutaların uzunmüddətli perspektivi yalnız geosiyasi hadisələrlə müəyyən olunmur. Blokçeyn texnologiyasının inkişafı, rəqəmsal maliyyə xidmətlərinin genişlənməsi və tənzimləmə mexanizmlərinin formalaşması bu bazarın gələcək inkişafında əsas faktorlar olaraq qalır.

Mövcud vəziyyət göstərir ki, rəqəmsal aktivlər artıq qlobal maliyyə sistemindən ayrı bir sahə deyil. Onlar enerji bazarları, mərkəzi bank siyasətləri və beynəlxalq münasibətlərdəki dəyişikliklərlə paralel hərəkət edir. Buna görə də kriptovalyuta bazarında davamlı inkişaf üçün əsas məsələ yalnız texnoloji imkanlar deyil, həm də risklərin düzgün idarə edilməsidir.

Nuray,
AzNews.az