- Müşahidə məntəqəsi
- 17:18
- 834
"Əhali üçün əsas risk ərzaq qiymətlərinin gəlirlərdən daha sürətlə artmasıdır" – İqtisadçı
"Qlobal inflyasiyanın proqnozlaşdırılandan yüksək olması Azərbaycana da təsir göstərə bilər. Çünki ölkə bir sıra ərzaq məhsullarını, dərman vasitələrini, sənaye mallarını və digər istehlak məhsullarını xaricdən idxal edir. Dünya bazarında qiymətlər yüksəldikdə, bu artım müəyyən müddətdən sonra idxal olunan məhsulların maya dəyərində və daxili bazardakı satış qiymətlərində özünü göstərə bilər. Xüsusilə taxıl, bitki yağları, ət və süd məhsulları kimi ərzaqların beynəlxalq qiymətlərində artım əhalinin gündəlik xərclərinə təsir edə bilər. Bununla belə, qlobal inflyasiyanın yüksəlməsi Azərbaycanda qiymətlərin eyni səviyyədə artacağı demək deyil. Daxili bazarda qiymətlərə idxalın hansı ölkələrdən həyata keçirilməsi, tədarük müqavilələri, nəqliyyat xərcləri, məhsul ehtiyatları, yerli istehsalın həcmi və rəqabət şəraiti də təsir göstərir. Azərbaycanın enerji ixracatçısı olması müəyyən üstünlüklər yaratsa da, bu amil idxaldan asılılığı və xarici bazarlardakı qiymət dəyişikliklərinin təsirini tam aradan qaldırmır".
Bu fikirləri Liberal İqtisadçılar Mərkəzinin sədri Akif Nəsirli AzNews.az-a açıqlamasında səsləndirib.
Qeyd edək ki, qlobal iqtisadiyyatda qiymət artımı ilə bağlı gözləntilər yenidən nəzərdən keçirilib. Beynəlxalq Valyuta Fondu (BVF) 2026–2027-ci illər üçün dünya üzrə inflyasiya göstəricilərinə dair proqnozlarını yüksəldib. Fondun son hesablamalarına görə, qlobal inflyasiyanın 2026-cı ildə 4,7 faizə, 2027-ci ildə isə 4,1 faizə çatacağı ehtimal olunur. Halbuki təşkilat aprel ayında müvafiq illər üzrə inflyasiyanın 4,4 və 3,7 faiz olacağını gözləyirdi. Proqnozların dəyişdirilməsi beynəlxalq bazarlarda qiymət artımı risklərinin aktuallığını qoruduğunu göstərir. Enerji resurslarının və ərzağın qiymətində baş verən dəyişikliklər xüsusilə idxaldan asılı iqtisadiyyatlarda özünü göstərə, məhsul və xidmətlərin bahalaşmasına səbəb ola bilər. Bu proses istehlak xərclərinə və əhalinin alıcılıq qabiliyyətinə də təsir edə bilər.
A. Nəsirli bildirib ki, əhali üçün əsas risk ərzaq və digər zəruri məhsulların qiymətlərinin gəlirlərlə müqayisədə daha sürətlə artmasıdır.
"Belə olduqda ailələr büdcələrinin daha böyük hissəsini gündəlik ehtiyaclara sərf edir, digər mal və xidmətlərə xərclərini azaldır, yığım imkanları isə zəifləyir. Bu vəziyyət xüsusilə aşağı gəlirli ailələr üçün daha ciddi hiss olunur. Orta əməkhaqqının artması da hər bir ailənin alıcılıq qabiliyyətinin yüksəlməsi demək deyil, çünki gəlirlərin bölgüsü və ayrı-ayrı xərc qruplarının bahalaşma tempi fərqlənir. Azərbaycanda inflyasiya təzyiqlərinin zəifləməsi üçün yerli ərzaq istehsalının artırılması, fermerlərin istehsal xərclərinin azaldılması, logistika və saxlama infrastrukturunun yaxşılaşdırılması, eləcə də bazarda rəqabətin gücləndirilməsi vacibdir. Eyni zamanda, qiymət artımlarının səbəbləri məhsul qrupları üzrə təhlil edilməli, süni qiymət artımına və rəqabəti məhdudlaşdıran hallara qarşı tədbirlər görülməlidir. Əhalinin gəlirlərinin artımı davamlı və məhsuldarlığa əsaslanan olmalıdır ki, qiymət artımları insanların real alıcılıq qabiliyyətini zəiflətməsin. Yekun olaraq, BVF-nin qlobal inflyasiya proqnozunu artırması Azərbaycanda da qiymət risklərinin davam edə biləcəyini göstərir, lakin daxili inflyasiyanın konkret səviyyəsini yalnız bu proqnoz əsasında müəyyənləşdirmək olmaz. Bunun üçün ölkədəki son inflyasiya göstəricilərini, idxal qiymətlərini, ərzaq bazarındakı təklif və tələb balansını, həmçinin manatın məzənnəsini birlikdə qiymətləndirmək lazımdır".
Rəfiqə Namazəliyeva,
AzNews.az
DİGƏR XƏBƏRLƏR
