Kərə yağı istehsalı niyə azalıb? - ŞƏRH

Ötən ilin yanvar-noyabr aylarında Azərbaycanda kərə yağı istehsalı 24 min 358,8 ton təşkil edib və bu, əvvəlki ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,4 faiz azalma deməkdir. Eyni zamanda, dekabrın 1-nə ölkədə 179,6 ton kərə yağı ehtiyatının formalaşması diqqət çəkir. İllik müqayisədə ehtiyatların kəskin, 199,6 dəfə artması istehsal və satış arasında tarazlığın dəyişdiyini göstərir. Bu göstəricilər qida sənayesində ümumi artım fonunda kərə yağı seqmentində fərqli dinamikanın yarandığını ortaya qoyur.

Qlobal miqyasda süd və süd məhsulları bazarı son illərdə xammal təminatı, yem qiymətləri və istehlak vərdişlərindəki dəyişikliklərin təsiri altındadır. Bir çox ölkədə süd istehsalının maya dəyərinin yüksəlməsi yağ məhsullarının istehsal həcmlərinə birbaşa təsir göstərir. Eyni zamanda, bitki mənşəli alternativlərin yayılması və sağlam qidalanma ilə bağlı müzakirələr bəzi bazarlarda kərə yağı istehlakının artım tempini zəiflədib. Azərbaycanda istehsalın azalması bu qlobal meyillərlə uzlaşır və daxili bazarın dəyişən tələbat strukturuna uyğunlaşma prosesi kimi dəyərləndirilə bilər.

İstehsalın azalması fonunda ehtiyatların kəskin artması bazarda satış tempinin istehsal imkanlarına nisbətən zəiflədiyini göstərən əsas göstəricidir. Qlobal təcrübədə ərzaq məhsulları üzrə ehtiyatların sürətlə artması adətən istehlak davranışlarında dəyişiklik və ya qiymət həssaslığının yüksəlməsi ilə əlaqələndirilir. Kərə yağı daha çox gündəlik istehlakdan əlavə, qiymət və gəlir səviyyəsinə həssas məhsul kateqoriyasına daxildir. Bu baxımdan, ehtiyatların artması istehsalçıların bazar risklərini azaltmaq üçün daha ehtiyatlı istehsal planlamasına keçməsinin zəruriliyini göstərir.

Mövcud vəziyyət qida sənayesinin ümumi göstəriciləri ilə müqayisədə daha aydın görünür. Hesabat dövründə ölkədə 4 milyard 592,8 milyon manatlıq qida məhsulları istehsal edilməsi və bunun illik müqayisədə 9,8 faiz artması sektorun bütövlükdə genişlənməyə davam etdiyini sübut edir. Bu artım fonunda kərə yağı istehsalının azalması qida sənayesində bütün alt sahələrin eyni sürətlə inkişaf etmədiyini və bazar daxilində struktur dəyişikliklərin getdiyini göstərir.

Qlobal bazarlarda süd məhsulları üzrə rəqabət getdikcə daha çox məhsul çeşidliliyi və qiymət balansı üzərində qurulur. Bir sıra ölkələrdə istehsalçılar kərə yağından daha çox qatıq, pendir və emal edilmiş süd məhsullarına üstünlük verir. Azərbaycanda da ehtiyatların artması fonunda istehsalın azalması bu cür struktur yönəlişlərin mümkünlüyünü istisna etmir. Bu, sektorun uzunmüddətli dayanıqlığı baxımından istehsal və istehlak münasibətlərinin yenidən tənzimlənməsi mərhələsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Aznews.az