Raritet avtomobillərə vergi güzəşti - ŞƏRH

Azərbaycana raritet avtonəqliyyat vasitələrinin idxalı ƏDV, aksiz və gömrük rüsumundan azad edilib. Qanunvericiliyə edilən dəyişikliklərə əsasən, zavod buraxılış tarixindən 40 ildən çox keçmiş və orijinal vəziyyətdə olan avtomobillər müəyyən edilmiş kvota çərçivəsində güzəştli qaydada ölkəyə gətirilə biləcək. İdxal yalnız müvafiq dövlət orqanının təsdiqedici sənədi əsasında həyata keçiriləcək və bir şəxs il ərzində bir ədəd, ölkə üzrə isə ümumilikdə on ədəddən çox avtomobil idxal edə bilməyəcək.

Bu qərar ilk növbədə klassik avtomobil bazarının spesifik xüsusiyyətləri fonunda qiymətləndirilməlidir. Qlobal miqyasda nadir və klassik avtomobillər alternativ investisiya aləti kimi qəbul olunur. Beynəlxalq hərrac platformalarının məlumatlarına görə, son onillikdə nadir avtomobillərin qiymət indeksləri bir çox ənənəvi aktivləri üstələyib. Məsələn, bəzi Avropa istehsalı 1960 və 1970-ci illərə aid modellərin hərrac qiymətləri son illərdə milyonlarla dollar səviyyəsinə yüksəlib. Bu seqment yalnız kolleksiya marağı deyil, həm də kapitalın uzunmüddətli qorunması vasitəsi kimi formalaşıb.

Vergi və rüsum güzəştləri belə avtomobillərin idxal xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır və bazara daxilolmanı stimullaşdıra bilər. Ənənəvi olaraq yüksək mühərrik həcminə malik klassik avtomobillərə tətbiq edilən aksiz və ƏDV yükü ümumi maya dəyərini ciddi şəkildə artırırdı. Yeni mexanizm isə məhdud kvota tətbiq etməklə həm fiskal balansı qoruyur, həm də mədəni və tarixi dəyərə malik nəqliyyat vasitələrinin ölkəyə gətirilməsinə şərait yaradır. İllik ölkə kvotasının on ədəd ilə məhdudlaşdırılması bu qərarın kütləvi idxala deyil, selektiv və kolleksiya yönümlü seqmentə hesablandığını göstərir.

Beynəlxalq təcrübədə bir sıra ölkələr klassik avtomobillərə xüsusi status verir. Avropa İttifaqında 30 ildən yuxarı yaşı olan və orijinal vəziyyətdə saxlanılan avtomobillər bir çox hallarda fərqli texniki və vergi rejiminə tabe olur. Bu yanaşma avtomobil irsinin qorunması, sərgilər və tematik tədbirlər vasitəsilə turizm potensialının artırılması ilə əlaqələndirilir. Azərbaycanda da avtomobil muzeyləri, retro sərgilər və ixtisaslaşmış tədbirlər üçün belə nəqliyyat vasitələrinin mövcudluğu mədəni və iqtisadi sinerji yarada bilər.

Digər tərəfdən, bu addımın makroiqtisadi təsiri məhdud olacaq. Kvotanın aşağı olması və idxalın fərdi qaydada tənzimlənməsi səbəbindən dövlət büdcəsinə potensial vergi daxilolmalarının azalması simvolik xarakter daşıyacaq. Əvəzində, yüksək dəyərli nadir avtomobillərin ölkəyə gətirilməsi sığorta, servis, bərpa və texniki xidmət kimi sahələrdə əlavə iqtisadi aktivlik yarada bilər. Klassik avtomobillərin bərpası və saxlanması xüsusi ixtisaslaşma tələb etdiyindən bu, avtomobil sənayesində niş peşə istiqamətlərinin inkişafına təkan verə bilər.

Nəticə etibarilə, raritet avtomobillərin idxalının vergi və rüsumlardan azad edilməsi genişmiqyaslı ticarət qərarı deyil, daha çox mədəni irs və alternativ investisiya seqmentinə yönəlmiş tənzimləyici addım kimi qiymətləndirilə bilər. Məhdud kvota və təsdiq mexanizmi balansı qorumağa imkan verir, eyni zamanda ölkədə klassik avtomobil bazarının formalaşmasına hüquqi çərçivə yaradır. Qlobal təcrübə göstərir ki, belə seqmentlər iqtisadiyyatın əsas sütununu təşkil etməsə də, imic, turizm və yüksək gəlirli istehlak bazarı baxımından əlavə dəyər yarada bilir.

AzNews.az