ASCO-da daşımalar artır: Xəzər üzərində logistika niyə güclənir? - ŞƏRH

2026-cı ilin mart ayında “Azərbaycan Xəzər Dəniz Gəmiçiliyi” QSC-nin (ASCO) bərə daşımalarında həm vaqon, həm də TIR və avtotexnika üzrə artım dinamikası qeydə alınıb. Ümumilikdə 3 438 vaqonun daşınması ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 22,3 faiz çoxdur. Eyni zamanda TIR və avtotexnika daşımalarında da artım müşahidə olunub və göstərici 2 516 ədədə çatıb. Bu dinamika Xəzər üzərindən həyata keçirilən multimodal daşımaların daha intensiv mərhələyə keçdiyini göstərir.

Qlobal nəqliyyat-logistika mühitində son illərdə müşahidə olunan əsas tendensiyalardan biri yük axınlarının marşrut diversifikasiyasıdır. Avropa ilə Asiya arasında ticarət həcmlərinin artması, alternativ dəhlizlərin daha çox istifadə olunmasına səbəb olur və bu kontekstdə Xəzər dənizi üzərindən daşımalar strateji əhəmiyyətini artırır. ASCO-nun göstəricilərindəki artım da məhz bu qlobal dəyişikliklərin regional təzahürü kimi qiymətləndirilə bilər.

Vaqon daşımalarında 20 faizdən çox artımın qeydə alınması dəmir yolu ilə dəniz nəqliyyatının inteqrasiyasının gücləndiyini göstərir. Bu tip daşımalar əsasən böyük həcmli və uzun məsafəli yük axınlarında istifadə olunur və onların artması logistika zəncirinin daha səmərəli işlədiyinə işarə edir. Tonnaj ifadəsində də eyni tendensiya müşahidə olunur və bu, təkcə say artımı deyil, həm də yüklərin daha ağır və ya daha sıx həcmdə daşındığını göstərir.

TIR və avtotexnika daşımalarında artım daha zəif olsa da, sabit yüksəliş tendensiyası mövcuddur. Bu isə avtomobil nəqliyyatının çevikliyinin və qısa məsafəli logistika ehtiyaclarının hələ də yüksək olduğunu göstərir. Xüsusilə regional ticarət axınlarında avtomobil daşımalarının rolunun qorunması multimodal sistemin balanslı işləməsinə imkan yaradır.

Ümumilikdə ASCO-nun mart ayı göstəriciləri Azərbaycanın tranzit imkanlarının genişləndiyini və Xəzər dənizi üzərindən daşımaların regional ticarət üçün daha mühüm hal aldığını göstərir. Bu artım həm infrastrukturun effektiv istifadəsini, həm də beynəlxalq ticarət axınlarında Azərbaycanın logistika mərkəzi kimi rolunun güclənməsini təsdiqləyir. Eyni zamanda bu dinamika Orta Dəhliz üzrə yük axınlarının artması fonunda ölkənin tranzit potensialının real iqtisadi nəticələrə çevrildiyini nümayiş etdirir.

AzNews.az