Büdcə kəsiri azalır - ŞƏRH

Azərbaycanda dövlət büdcəsi kəsirinin ÜDM-ə nisbətinin 2027-ci ildə 2,2 faizdən 2030-cu ildə 2 faizə qədər azalacağı ilə bağlı proqnoz fiskal siyasətdə mərhələli konsolidasiya xəttinin davam etdirildiyini göstərir. Nominal ifadədə kəsirin həcmi artım trayektoriyası nümayiş etdirsə də, onun iqtisadiyyatın ümumi ölçüsünə nisbətdə azalması fiskal dayanıqlığın qorunmasına yönəlmiş balanslı yanaşmanı əks etdirir.

Qlobal iqtisadi mühitdə son illərdə dövlət xərclərinin artması və borclanmanın genişlənməsi fonunda bir çox ölkələr fiskal intizamı bərpa etməyə çalışır. Bu baxımdan, kəsirin idarəolunan səviyyədə saxlanılması və ÜDM-ə nisbətdə azaldılması maliyyə sabitliyi üçün əsas indikatorlardan biri hesab olunur. Azərbaycanda da bu göstəricinin 2 faiz ətrafında sabitləşdirilməsi beynəlxalq praktikada qəbul edilən ehtiyatlı fiskal çərçivəyə uyğun gəlir.

Büdcə kəsirinin maliyyələşdirilməsi mənbələrinə nəzər saldıqda, ənənəvi olaraq özəlləşdirmə gəlirləri, daxili və xarici borclanma, eləcə də vahid xəzinə hesabının qalığı əsas alətlər kimi çıxış edir. Lakin diqqət çəkən məqam ondan ibarətdir ki, növbəti illərdə beynəlxalq maliyyə institutlarından cəlb edilən vəsaitlərin payının artacağı gözlənilir. Bu isə prioritet layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün daha uzunmüddətli və nisbətən aşağı maliyyətli resursların cəlb olunmasına imkan yaradır.

Eyni zamanda, daxili maliyyə bazarlarının inkişaf etdirilməsi istiqamətində dövlət qiymətli kağızlarının emissiyasının genişləndirilməsi planı fiskal siyasətin mühüm komponentlərindən biri kimi çıxış edir. Qlobal təcrübədə də daxili borclanma alətlərinin inkişafı maliyyə bazarlarının dərinləşməsinə, likvidliyin artmasına və monetar siyasətin effektivliyinin güclənməsinə xidmət edir. Azərbaycanda bu istiqamətdə atılan addımlar bank sektorunun və investor bazasının aktivliyini artırmaqla maliyyə sisteminin ümumi dayanıqlığını gücləndirə bilər.

İcmal büdcə kəsirinin 2027-ci ildə 2 milyard manatdan çox səviyyədən 2030-cu ildə minimal həddə yaxınlaşmasının proqnozlaşdırılması isə daha geniş fiskal çərçivədə optimallaşdırma prosesinin getdiyini göstərir. Bu dinamika dövlət xərclərinin daha hədəfli şəkildə yönləndirilməsi və gəlir bazasının genişləndirilməsi ilə bağlı siyasətin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər.

Bununla yanaşı, kəsirin nominal ifadədə artması müəyyən investisiya ehtiyaclarının davam etdiyini göstərir. İnfrastruktur layihələri, iqtisadi diversifikasiya proqramları və sosial təşəbbüslər kimi sahələrdə maliyyələşmə tələbatı fiskal siyasətin aktiv qalmasını şərtləndirir. Bu isə qısa müddətdə kəsirin tam sıfırlanmasından daha çox onun idarəolunan səviyyədə saxlanılmasına üstünlük verildiyini göstərir.

Mövcud yanaşma onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycanda fiskal siyasət həm iqtisadi artımı dəstəkləmək, həm də maliyyə sabitliyini qorumaq arasında balans yaratmağa yönəlib. Kəsirin ÜDM-ə nisbətdə azalması ilə yanaşı, maliyyələşdirmə mənbələrinin diversifikasiyası və daxili bazarın inkişafı uzunmüddətli fiskal dayanıqlığın əsas elementləri kimi çıxış edir.

Nəticə etibarilə, büdcə kəsiri ilə bağlı proqnozlar Azərbaycanın makrofiskal siyasətində nəzarətli genişlənmə modelinin tətbiq olunduğunu göstərir. Bu model iqtisadi aktivliyi stimullaşdırmaqla yanaşı, borc yükünün idarəolunan səviyyədə saxlanmasına və maliyyə risklərinin minimallaşdırılmasına xidmət edir.

AzNews.az