Azad olunmuş ərazilərdə iqtisadi inteqrasiya necə sürətlənir? - ŞƏRH

İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə yol infrastrukturunun genişmiqyaslı şəkildə qurulması regionun iqtisadi inteqrasiyası və uzunmüddətli inkişaf modeli baxımından strateji mərhələyə keçidi əks etdirir. Artıq 1 454 kilometrdən çox yolun istifadəyə verilməsi və paralel olaraq min kilometrlərlə yeni yol layihəsinin icrası nəqliyyat əlçatanlığının sürətlə yaxşılaşdığını göstərir. Bu dinamika regionun iqtisadi dövriyyəyə daxil edilməsini sürətləndirən əsas amillərdən biri kimi çıxış edir.

Qlobal təcrübədə post-münaqişə dövrlərində infrastrukturun bərpası iqtisadi canlanmanın əsas drayveri hesab olunur. Yol şəbəkəsinin genişləndirilməsi təkcə nəqliyyat funksiyası daşımır, həm də investisiya mühitinin formalaşmasına, logistika xərclərinin azalmasına və regionlararası iqtisadi əlaqələrin güclənməsinə şərait yaradır. Azərbaycanda həyata keçirilən layihələrin miqyası bu baxımdan kompleks yanaşmanın tətbiq olunduğunu göstərir.

Hazırda davam edən 2 400 kilometrdən artıq yol layihəsi regionda gələcək iqtisadi aktivliyin genişlənəcəyinə dair siqnal verir. Bu cür infrastruktur layihələri kənd təsərrüfatı, sənaye və turizm kimi sahələrin paralel inkişafını stimullaşdırır. Xüsusilə dağlıq və çətin relyefə malik ərazilərdə tunel və körpü tikintisinin geniş miqyasda həyata keçirilməsi logistika baxımından əhəmiyyətli üstünlüklər yaradır.

Tunel layihələrinin xüsusi çəkisi diqqətəlayiqdir. Ümumi uzunluğu 70 kilometrdən çox olan tunellərin planlaşdırılması və artıq bir hissəsinin istifadəyə verilməsi regionda ilboyu fasiləsiz nəqliyyatın təmin olunmasına yönəlib. Bu isə həm yük daşımalarının, həm də sərnişin hərəkətinin mövsümi risklərdən asılılığını azaldır. Qlobal infrastruktur layihələrində tunel və viadukların payının artması da məhz coğrafi maneələrin aradan qaldırılması ilə bağlıdır.

Körpü və viaduk tikintisinin yüksək templə aparılması nəqliyyat şəbəkəsinin davamlılığını və təhlükəsizliyini artırır. Artıq yüzlərlə körpünün inşa edilməsi regionda nəqliyyat axınlarının fasiləsizliyini təmin etməklə yanaşı, yük dövriyyəsinin sürətini artırır. Bu isə logistik effektivliyin yüksəlməsi deməkdir və iqtisadi fəaliyyət üçün əlavə üstünlüklər yaradır.

İqtisadi baxımdan bu layihələr dövlət investisiyalarının real sektora yönəldilməsi ilə müşayiət olunur. İnfrastruktur xərcləri qısa müddətdə məşğulluğu artırmaqla yanaşı, uzunmüddətli perspektivdə özəl sektorun aktivliyini stimullaşdırır. Yol şəbəkəsinin inkişafı biznes üçün yeni imkanlar yaradır və regionda investisiya cəlbediciliyini artırır.

Eyni zamanda, nəqliyyat infrastrukturunun inkişafı regionların sosial reinteqrasiyası baxımından da mühüm rol oynayır. Əlçatanlığın artması əhalinin geri qayıdışını, xidmətlərə çıxışını və iqtisadi fəaliyyətə qoşulmasını asanlaşdırır. Bu isə dayanıqlı məskunlaşma modelinin formalaşmasına şərait yaradır.

Nəticə etibarilə, işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirilən yol, tunel və körpü layihələri Azərbaycanın uzunmüddətli inkişaf strategiyasının əsas sütunlarından biri kimi çıxış edir. Bu layihələr regionun iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirərək həm daxili iqtisadi əlaqələri gücləndirir, həm də gələcəkdə beynəlxalq nəqliyyat marşrutları üçün əlavə potensial yaradır.

AzNews.az