Naxçıvanda idxal üstünlüyü iqtisadi struktur barədə nə deyir? - ŞƏRH

Naxçıvan Muxtar Respublikasında xarici ticarət dövriyyəsinin ilk rübdə 21,9 faiz artaraq 33,4 milyon ABŞ dollarına çatması regionun iqtisadi əlaqələrinin genişləndiyini göstərir. Bu artım həm idxal, həm də ixrac istiqamətində müşahidə olunsa da, struktur baxımından ticarət balansında mövcud disbalans diqqət çəkir.

Statistikaya əsasən, ticarət dövriyyəsinin böyük hissəsi idxalın payına düşür. 29,8 milyon dollarlıq idxal fonunda ixracın cəmi 3,6 milyon dollar təşkil etməsi nəticəsində mənfi saldo 26 milyon dollardan çox səviyyədə formalaşıb. Bu göstəricinin illik müqayisədə artması idxaldan asılılığın hələ də yüksək olduğunu göstərir. Lakin bu vəziyyət regional iqtisadi xüsusiyyətlər kontekstində daha geniş çərçivədə qiymətləndirilməlidir.

Qlobal praktikada kiçik və ya coğrafi baxımdan məhdud bazarlara malik regionlarda idxalın yüksək paya sahib olması tipik haldır. Xüsusilə istehsal bazasının hələ tam genişlənmədiyi mərhələlərdə daxili tələbatın ödənilməsi üçün idxal əsas mənbə kimi çıxış edir. Naxçıvanda idxalın artımı həm istehlak bazarının aktivliyini, həm də iqtisadi fəaliyyətin genişləndiyini göstərir.

Eyni zamanda ixracın 38,5 faiz artması müsbət dinamika kimi qiymətləndirilə bilər. Bu artım hələlik ümumi dövriyyədə böyük paya malik olmasa da, regionda istehsal və xarici bazarlara çıxış imkanlarının tədricən genişləndiyini göstərir. Qlobal ticarət modellərində ixracın mərhələli artımı uzunmüddətli struktur dəyişikliklərin ilkin mərhələsi hesab olunur.

Mənfi ticarət saldosunun artması isə iqtisadi siyasət baxımından diqqətdə saxlanılan əsas göstəricilərdən biridir. Bu cür disbalansın uzun müddət davam etməsi valyuta axınlarına və daxili istehsalın rəqabət qabiliyyətinə təsir göstərə bilər. Lakin paralel olaraq idxalın tərkibi də mühüm əhəmiyyət daşıyır. Əgər idxal daha çox investisiya və istehsal yönümlü mallardan ibarətdirsə, bu, gələcəkdə ixrac potensialının artmasına zəmin yarada bilər.

Naxçıvanın coğrafi mövqeyi və logistika imkanları da xarici ticarət strukturuna birbaşa təsir edir. Regionun nəqliyyat və ticarət əlaqələrinin genişlənməsi istiqamətində həyata keçirilən layihələr uzunmüddətli perspektivdə ixrac imkanlarının artmasına şərait yarada bilər. Bu isə ticarət balansında mövcud fərqin tədricən azalmasına gətirib çıxara bilər.

İqtisadi baxımdan xarici ticarətin artması regionda ümumi iqtisadi aktivliyin yüksəldiyini göstərir. Ticarət dövriyyəsinin genişlənməsi həm daxili bazarın, həm də biznes subyektlərinin fəaliyyətinin intensivləşdiyini əks etdirir. Bu dinamika gələcəkdə daha balanslı ticarət modelinin formalaşması üçün baza rolunu oynayır.

Nəticə etibarilə, Naxçıvanda xarici ticarətin artması iqtisadi əlaqələrin genişləndiyini göstərsə də, struktur baxımından idxalın üstün mövqeyi hələ də qalır. Bununla yanaşı, ixracda müşahidə olunan artım və iqtisadi aktivliyin genişlənməsi uzunmüddətli perspektivdə daha balanslı ticarət modelinə keçid üçün ilkin zəmin yaradır.

AzNews.az