Mənzil alanlara milyonlar geri qaytarılıb - ŞƏRH

Dövlət Vergi Xidməti tərəfindən həyata keçirilən “ƏDV geri al” layihəsinin daşınmaz əmlak sektorunda genişlənməsi Azərbaycanda nağdsız ödənişlərin təşviqi və tikinti bazarında şəffaflığın artırılması istiqamətində aparılan fiskal siyasətin mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirilir. 2026-cı ilin ilk dörd ayında yaşayış və qeyri-yaşayış sahələrinin alınması üzrə 12 milyondan artıq ƏDV-nin geri qaytarılması proqramın bazarda aktiv istifadə olunduğunu göstərir.

Bu mexanizmin əsas məqsədi alqı-satqı əməliyyatlarının rəsmi maliyyə dövriyyəsinə cəlb edilməsidir. Əmlak bazarı ənənəvi olaraq iri həcmli nağd əməliyyatların yüksək olduğu sektorlar sırasında yer aldığından, dövlətin ƏDV təşviqi vasitəsilə nağdsız hesablaşmaları stimullaşdırması həm vergi inzibatçılığı, həm də maliyyə şəffaflığı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.

Nağdsız ödənişlərin artması iqtisadiyyatın “ağarması” prosesinə birbaşa təsir edir. Beynəlxalq təcrübə göstərir ki, rəqəmsal ödəniş sistemlərinin genişlənməsi kölgə iqtisadiyyatının azalmasına, vergi daxilolmalarının artmasına və maliyyə axınlarının daha effektiv monitorinqinə imkan yaradır. Bu baxımdan daşınmaz əmlak sektorunun da rəqəmsal maliyyə sisteminə inteqrasiyası fiskal dayanıqlıq baxımından mühüm addım hesab olunur.

Tikinti sektoru Azərbaycan iqtisadiyyatında həm investisiya, həm məşğulluq, həm də əlaqəli sahələrə təsiri baxımından xüsusi yer tutur. ƏDV geri qaytarılması kimi təşviq mexanizmləri bazarda alıcılıq aktivliyini dəstəkləməklə yanaşı, tikinti şirkətlərini daha şəffaf maliyyə modelinə keçməyə təşviq edir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə bazarda rəqabət mühitinin daha sağlam formalaşmasına təsir göstərə bilər.

Digər mühüm məqam istehlakçı davranışları ilə bağlıdır. ƏDV-nin müəyyən hissəsinin geri qaytarılması vətəndaşların nağdsız ödənişə marağını artırır və maliyyə sisteminə etimadı gücləndirir. Xüsusilə iri məbləğli daşınmaz əmlak əməliyyatlarında rəsmi bank kanallarından istifadə həm hüquqi təhlükəsizlik, həm də maliyyə şəffaflığı baxımından üstünlük yaradır.

Son illərdə Azərbaycanda rəqəmsal maliyyə ekosisteminin genişlənməsi də bu prosesə əlavə təkan verir. Elektron bankçılıq, rəqəmsal ödəniş platformaları və fiskal nəzarət mexanizmlərinin inkişafı dövlətin vergi siyasətində daha çevik və məlumat əsaslı yanaşmanı gücləndirib. “ƏDV geri al” layihəsi də bu transformasiyanın praktiki nümunələrindən biri kimi çıxış edir.

Bununla yanaşı, daşınmaz əmlak bazarında şəffaflığın artması bank sektoruna da müsbət təsir göstərir. Rəsmi maliyyə dövriyyəsinin genişlənməsi ipoteka və kreditləşmə mexanizmlərinin daha sağlam işləməsinə, risk qiymətləndirməsinin dəqiqləşməsinə və maliyyə intizamının güclənməsinə şərait yaradır.

Ümumilikdə, “ƏDV geri al” layihəsinin daşınmaz əmlak sektorunda uğurla davam etməsi Azərbaycanda rəqəmsal maliyyə və şəffaf iqtisadiyyat modelinə keçidin sürətləndiyini göstərir. Bu mexanizm həm vətəndaşlar üçün maliyyə üstünlükləri yaradır, həm də dövlətin vergi və iqtisadi idarəetmə sisteminin daha effektiv formalaşmasına töhfə verir.

Nuray, AzNews.az