Sadə dildə desək, əvvəllər sizin bank məlumatlarınız yalnız həmin bankın daxilində qalırdı. Açıq bankçılıqda isə siz icazə versəniz, başqa bir tətbiq və ya maliyyə platforması hesabınız haqqında müəyyən məlumatlara çıxış əldə edə bilir.
Məsələn:
- Siz bir mobil tətbiqdə bütün bank kartlarınızı və hesablarınızı bir yerdə görə bilərsiniz;
- Kredit platforması sizin gəlir və xərclərinizi avtomatik analiz edib sizə daha uyğun kredit təklif edə bilər;
- Ödənişlər birbaşa bank hesabından həyata keçirilə bilər, kart daxil etmədən;
- Maliyyə idarəetməsi tətbiqləri xərclərinizi analiz edib büdcə planlaması təqdim edə bilər.
Bu sistem əsasən API (Application Programming Interface) texnologiyası üzərindən işləyir. Yəni banklar xüsusi təhlükəsiz rəqəmsal interfeyslər vasitəsilə məlumat mübadiləsi aparırlar.
“Açıq bankçılıq”ın əsas üstünlükləri:
- maliyyə xidmətlərində innovasiyanı artırır;
- fintech şirkətlərinin inkişafını sürətləndirir;
- müştəriyə daha rahat və fərdi xidmət təqdim edir;
- rəqabəti gücləndirir;
- ödəniş və kredit proseslərini sürətləndirir.
Amma burada təhlükəsizlik məsələsi də çox vacibdir. Buna görə açıq bankçılıq sistemində məlumat paylaşımı yalnız müştərinin açıq razılığı ilə həyata keçirilir və ciddi kibertəhlükəsizlik standartları tətbiq olunur.
Avropada bu sistem xüsusilə PSD2 direktivi ilə geniş yayılıb. Böyük Britaniya isə açıq bankçılığın ən inkişaf etmiş modellərindən birinə malikdir. Hazırda bir çox ölkə rəqəmsal maliyyə sisteminin əsas elementi kimi bu modelə keçid edir.
Azərbaycanda da rəqəmsal bankçılıq inkişaf etdikcə açıq bankçılıq konsepsiyası aktuallaşır. Bu model gələcəkdə banklar, fintech şirkətləri və elektron hökumət xidmətləri arasında daha inteqrasiya olunmuş maliyyə ekosistemi yarada bilər.
Nuray, Aznews.az
