BTC ilə neft nəqli azalır - ŞƏRH

Bu ilin yanvar-aprel aylarında Türkiyə ərazisi ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri vasitəsilə 64,013 milyon barel neft nəql edilib.

Bu barədə Aznews.az Türkiyənin BOTAŞ şirkətinə istinadən xəbər verir.

Məlumata görə, bu, 2025-ci ilin 4 ayı ilə müqayisədə 6,741 milyon barel və ya 9,5 % azdır.

Təkcə aprel ayında isə bu kəmər vasitəsilə 16,659 milyon barel neft nəql edilib ki, bu da 2025-ci ilin aprel ayı ilə müqayisədə 1,852 milyon barel və ya 10 % azdır.

Xatırladaq ki, 2025-ci ildə Türkiyə ərazisi ilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri vasitəsilə 206,434 milyon barel neft nəql edilib.

Qeyd edək ki, hazırda BTC boru kəməri əsasən Azərbaycandan "Azəri-Çıraq-Günəşli" (AÇG) yataqlar blokundan hasil edilən nefti və "Şahdəniz" yatağından çıxarılan kondensatı daşıyır. Bundan əlavə, BTC vasitəsilə digər xam neft və kondensat həcmləri, o cümlədən Türkmənistan və Qazaxıstan nefti də nəql olunur.

Bu ilin yanvar-aprel aylarında Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri vasitəsilə nəql olunan neft həcmlərinin azalması diqqət çəkən iqtisadi göstəricilərdən biridir. Türkiyənin BOTAŞ şirkətinin məlumatına görə, ilk 4 ayda BTC ilə 64,013 milyon barel neft daşınıb ki, bu da ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə 9,5 faiz azalma deməkdir. Aprel ayında da azalma tendensiyası davam edib və aylıq nəql həcmi 10 faiz geriləyib.

Bu statistika ilk baxışdan texniki göstərici kimi görünə bilər. Lakin məsələ daha geniş geoiqtisadi və enerji bazarı kontekstində qiymətləndirilməlidir. Çünki BTC yalnız Azərbaycanın əsas ixrac marşrutu deyil, eyni zamanda regionun strateji enerji təhlükəsizliyi layihəsidir.

Azalmanın bir neçə əsas səbəbi ola bilər. İlk növbədə, “Azəri-Çıraq-Günəşli” yataqlar blokunda hasilatın əvvəlki illərlə müqayisədə daha stabil, lakin nisbətən aşağı tempə keçməsi diqqət çəkir. Digər tərəfdən, OPEC+ çərçivəsində qlobal bazarda təklifin tənzimlənməsi siyasəti də ixrac həcmlərinə dolayı təsir göstərir. Dünya bazarında qiymətlərin qorunması üçün hasilatın optimallaşdırılması bir çox ixracatçı ölkələr kimi Azərbaycana da təsirsiz ötüşmür.

Bununla yanaşı, BTC kəmərinin yükünün yalnız Azərbaycan neftindən ibarət olmaması da mühüm amildir. Kəmərlə Qazaxıstan və Türkmənistan mənşəli neftin də nəqli həyata keçirilir. Bu baxımdan, regional enerji axınlarında baş verən dəyişikliklər ümumi statistikalara birbaşa təsir edir.

Digər mühüm məqam isə Azərbaycanın enerji strategiyasının tədricən şaxələnməsidir. Son illərdə ölkə yalnız xam neft ixracına deyil, təbii qaz, neft-kimya məhsulları, yaşıl enerji və tranzit-logistika imkanlarına da daha çox önəm verir. Bu isə uzunmüddətli perspektivdə iqtisadiyyatın neftdən asılılığını azaltmağa yönəlmiş strateji kursun tərkib hissəsidir.

BTC üzrə azalmanı böhran əlaməti kimi qiymətləndirmək düzgün olmazdı. Əksinə, bu proses qlobal enerji bazarındakı transformasiyalar, hasilatın optimallaşdırılması və Azərbaycanın enerji siyasətində yeni prioritetlərin formalaşması fonunda baş verən təbii dəyişiklik kimi görünür.

Nuray, Aznews.az