Şirvan suvarma kanalı Azərbaycanın aqrar xəritəsini necə dəyişəcək? – ŞƏRH

“Hazırda icra olunan ən mühüm strateji layihələrdən biri Şirvan suvarma kanalının tikintisidir”. "Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” çərçivəsində İsmayıllıda Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonu üzrə regional müşavirədə Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin (ADSEA) sədr müavini İlham Bayramov deyib.

Onun sözlərinə görə, layihə tamamlandıqdan sonra Ağsu (36 min ha), İsmayıllı (2 min ha) və Şamaxı (17,5 min ha) (3 rayon üzrə 56,3 min ha) rayonları da daxil olmaqla geniş ərazilərdə dayanıqlı su təminatı olan suvarma sahələrinin formalaşmasına mühüm imkan yaranacaq: “Layihə çərçivəsində magistral kanalın uzunluğu 204 kilometr, suburaxma qabiliyyəti 180 kubmetr/saniyə, ümumi suvarma sahəsi isə 228 min hektar təşkil edəcəkdir. Respublikanın 9 rayonu üzrə 112 min hektar mövcud suvarma sahəsinin su təminatının yaxşılaşdırılması və 116 min hektar yeni torpaq sahəsinin əkin dövriyyəsinə cəlb edilməsi nəzərdə tutulur. Tikintiyə 2024-cü ildə başlanılıb, işlərin 2027-ci ildə tamamlanması planlaşdırılıb. Bu layihə Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun aqrar potensialının daha səmərəli reallaşdırılması baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır”.

Azərbaycan kənd təsərrüfatında su təminatı ilə bağlı strateji layihələrdən biri olan Şirvan suvarma kanalının tikintisi ölkənin aqrar potensialının genişləndirilməsi baxımından mühüm mərhələ hesab olunur. 2027-ci ildə tamamlanması planlaşdırılan layihə həm mövcud əkin sahələrinin su təminatını yaxşılaşdıracaq, həm də uzun illər istifadəsiz qalan torpaqların iqtisadi dövriyyəyə qaytarılmasına imkan yaradacaq.

Azərbaycan Dövlət Su Ehtiyatları Agentliyinin məlumatına görə, layihə çərçivəsində uzunluğu 204 kilometr olan magistral suvarma kanalının tikintisi həyata keçirilir. Kanalın saniyədə 180 kubmetr su ötürmə qabiliyyəti olacaq və ümumilikdə 228 min hektar ərazinin su təminatına xidmət edəcək.

Bu göstəricilər Azərbaycanın kənd təsərrüfatı siyasətində su ehtiyatlarının idarə olunmasının yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Xüsusilə iqlim dəyişiklikləri fonunda su qıtlığının qlobal problemə çevrildiyi bir dövrdə suvarma infrastrukturunun genişləndirilməsi ərzaq təhlükəsizliyinin əsas faktorlarından biri hesab olunur.

Layihənin əhəmiyyəti xüsusilə Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunda özünü göstərəcək. Ağsu, İsmayıllı və Şamaxı rayonlarında ümumilikdə 56 mindən çox hektar ərazinin dayanıqlı su təminatına çıxış əldə etməsi kənd təsərrüfatı istehsalının artmasına şərait yaradacaq. Bununla yanaşı, ölkənin 9 rayonu üzrə 112 min hektar mövcud suvarılan sahənin su təminatı yaxşılaşdırılacaq, əlavə 116 min hektar torpaq isə əkin dövriyyəsinə daxil ediləcək.

Bu, sadəcə su layihəsi deyil, həm də iqtisadi inkişaf layihəsidir. Yeni suvarma imkanları fermerlərin məhsuldarlığını artırmaqla yanaşı, yüksək gəlirli kənd təsərrüfatı sahələrinin – meyvəçilik, tərəvəzçilik, taxılçılıq və yem bitkilərinin inkişafını sürətləndirə bilər.

Dünya təcrübəsi göstərir ki, müasir su idarəçiliyi kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın əsas dayaqlarından biridir. Bir çox ölkələrdə damcı suvarma, ağıllı su idarəetmə sistemləri və rəqəmsal monitorinq texnologiyaları vasitəsilə su itkisi minimuma endirilir. Azərbaycanın da paralel olaraq müasir suvarma texnologiyalarına keçidi bu layihənin iqtisadi səmərəsini daha da artıra bilər.

Şirvan suvarma kanalının digər mühüm tərəfi regionların inkişafına təsiridir. Aqrar istehsalın genişlənməsi yeni emal müəssisələrinin, logistika mərkəzlərinin və kənd yerlərində məşğulluq imkanlarının yaranmasına səbəb ola bilər. Bu isə kənd təsərrüfatının yalnız xammal istehsalı deyil, bütöv dəyər zənciri kimi inkişafına şərait yaradar.

Bununla yanaşı, layihənin uzunmüddətli uğuru yalnız suyun çatdırılması ilə məhdudlaşmır. Su ehtiyatlarının düzgün bölüşdürülməsi, fermerlərin müasir aqrotexniki üsullara keçidi və suya qənaət edən texnologiyaların tətbiqi əsas prioritetlərdən olmalıdır.

Nəticə etibarilə, Şirvan suvarma kanalı Azərbaycanın aqrar sektorunda məhsuldarlığın artırılması, yeni əkin sahələrinin istifadəyə verilməsi və regionların iqtisadi fəallığının yüksəldilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Layihə tam gücü ilə işlədiyi halda, ölkənin ərzaq təhlükəsizliyi və qeyri-neft iqtisadiyyatının inkişafına mühüm töhfə verə bilər.

Nuray

Aznews.az