Azərbaycanda vençur kapitalı bazarı formalaşır - ŞƏRH

Azərbaycanda investisiya bazarının inkişafında yeni mərhələ başlayır. “İnvestisiya fondları haqqında” qanuna təklif edilən dəyişikliklərlə vençur kapitalı fondlarının hüquqi çərçivəyə daxil edilməsi nəzərdə tutulur. Bu addım innovativ bizneslərin, startapların və yüksək texnologiyalı layihələrin maliyyələşdirilməsi üçün yeni imkanlar yarada bilər.

Vençur kapitalı fondları əsasən yüksək inkişaf potensialı olan, lakin ənənəvi bank maliyyələşməsinə çıxışı məhdud şirkətlərə investisiya yatıran maliyyə institutlarıdır. Bu modeldə investorlar erkən mərhələdə olan layihələrə kapital qoyur, uğurlu inkişaf halında isə gəlir əldə edirlər. Dünyada texnologiya sektorunun böyüməsində bu fondların rolu xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Təklif olunan dəyişikliklərə əsasən, vençur kapitalı fondları peşəkar investorlardan cəlb edilən vəsaitləri müəyyən investisiya strategiyası əsasında yönəldən xüsusi investisiya qurumları kimi tanınacaq. Bu isə Azərbaycanda qeyri-bank maliyyə sektorunun genişlənməsi baxımından mühüm addımdır.

Qlobal praktikaya baxdıqda, vençur kapitalı innovasiya iqtisadiyyatının əsas maliyyə dayaqlarından biri hesab olunur. ABŞ, Avropa və Asiyanın aparıcı iqtisadiyyatlarında texnologiya şirkətlərinin böyük hissəsi ilkin inkişaf mərhələsində məhz vençur kapitalı hesabına böyüyüb. Süni intellekt, biotexnologiya, maliyyə texnologiyaları və rəqəmsal xidmətlər sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlər bu modeldən geniş istifadə edir.

Azərbaycan üçün belə fondların yaranması xüsusilə startap ekosisteminin inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir. Hazırda yeni bizneslərin qarşılaşdığı əsas problemlərdən biri erkən mərhələdə maliyyə resurslarına çıxışdır. Bank kreditləri çox vaxt yüksək riskli innovativ layihələr üçün uyğun mexanizm olmadığından vençur kapitalı alternativ həll yolu təqdim edə bilər.

Yeni qanunvericilik çərçivəsi həmçinin investorların hüquqi müdafiəsini və bazarda şəffaflığı artırmağa yönəlib. Vençur kapitalı fondlarının fəaliyyətinin Azərbaycan Mərkəzi Bankının nəzarət mexanizmlərinə daxil edilməsi maliyyə sabitliyi və investor inamı baxımından vacib faktor olacaq.

Qanun layihəsində azad hesabatlı və lisenziyalaşdırılan vençur kapitalı fondları arasında fərqləndirmənin aparılması da diqqət çəkir. Bu yanaşma bazarın iştirakçılarına fəaliyyət miqyasına və risk səviyyəsinə uyğun fərqli tənzimləmə imkanları yarada bilər.

Eyni zamanda, vençur kapitalının inkişafı yalnız hüquqi baza ilə məhdudlaşmır. Bu sahənin uğurlu olması üçün sahibkarlıq mədəniyyətinin gücləndirilməsi, texnoloji layihələrin hazırlanması, investorların maarifləndirilməsi və universitet–biznes əməkdaşlığının inkişafı da vacibdir.

Azərbaycanın iqtisadi prioritetlərindən biri qeyri-neft sektorunda yüksək əlavə dəyər yaradan sahələrin inkişafıdır. Bu baxımdan vençur kapitalı fondlarının tətbiqi rəqəmsal iqtisadiyyatın, innovasiya sektorunun və yeni nəsil sahibkarlığın maliyyələşməsinə töhfə verə bilər.

Ümumilikdə, vençur kapitalının hüquqi sistemə daxil edilməsi Azərbaycanın kapital bazarının dərinləşməsi istiqamətində mühüm addımdır. Düzgün tətbiq olunarsa, bu mexanizm ölkədə yeni texnologiyaların yaranmasına, startapların böyüməsinə və xarici investisiyaların cəlb edilməsinə əlavə imkanlar yarada bilər.

Nuray, Aznews.az