- İşin içi
- 7 Oktyabr 23:58
- 1 219
Azərbaycan Xəzərdə ikinci fiber-optik kabel çəkir?
"AzerTelecom" MMC Xəzər dənizinin dibi ilə 2-ci fiber-optik kabel çəkilməsi imkanını nəzərdən keçirir ki, bu da rəqəmsal infrastrukturu daha da şaxələndirməyə və Orta Dəhlizin dayanıqlığını artırmağa imkan verəcək.
"Report" xəbər verir ki, bunu "AzerTelecom"un baş icraçı direktoru (CEO) Ana Nakaşidze Bakıda keçirilən Almaniya-Azərbaycan Əlaqəlilik konfransında bildirib.
"Hazırda Xəzər dənizinin dibi ilə çəkdiyimiz kabel 400 Tbit/s-dən çox ötürücülük qabiliyyətini təmin etmək iqtidarındadır. Texnologiyalar inkişaf etdikcə təkmilləşdirilmiş DWDM texnologiyasının tətbiqi sayəsində bu göstərici 600 Tbit/s-ə qədər artırıla bilər. Bununla belə, tələbatın artımının hazırkı sürətini nəzərə alaraq, yalnız miqyaslana bilmə və kanalın həcmi deyil, həm də nasazlıqlara davamlılıq, alternativ marşrutların əlçatanlığı mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Məhz şaxələndirmənin təmin edilməsi və dayanıqlılığın artırılması naminə Xəzərdə ikinci kabel çəkiləcək", - A.Nakaşidze bildirib.
Şirkət rəhbəri qeyd edib ki, Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu boyunca rəqəmsal infrastrukturun tam formalaşması üçün region ölkələri rəqəmsal aktivlər üzərində mülkiyyət hüquqlarının qeydiyyatı hissəsində normativ-hüquqi yanaşmaları razılaşdırmalıdırlar.
"Bu gün Azərbaycanın tənzimləyici bazasında, eləcə də regionun digər dövlətlərinin qanunvericiliyində rəqəmsal aktivlərin qeydiyyatı mexanizmi nəzərdə tutulmayıb. Rəqəmsal dövr mülkiyyət hüquqlarının dəqiq təsbit edildiyi kabel marşrutları xəritəsinin yaradılması zərurətini diktə edir. Sualtı infrastrukturun inkişafı, həmçinin marşrutların qeydiyyatı proseduru və dəniz dibindəki aktivlərin hüquqi statusu məsələsini gündəmə gətirir", - "AzerTelecom"un baş direktoru vurğulayıb.
O diqqəti xüsusi tənzimləmə rejiminə olan ehtiyacın Xəzər dənizinin hüquqi statusunun spesifikliyindən irəli gəldiyinə yönəldib: "Xəzər dənizi qapalı su hövzəsidir və beynəlxalq dəniz hüququnun təsiri altına düşmür. Digər dənizlərdən fərqli olaraq, burada neytral sular və Dünya okeanına birbaşa çıxış yoxdur ki, bu da ixtisaslaşmış gəmilərin cəlb edilməsi və kabel çəkilişi işlərinin aparılması üçün xüsusi şərtlər formalaşdırır. Orta Dəhlizin beynəlxalq xəritədə tamhüquqlu rəqəmsal marşruta çevrilməsi üçün tərəfdaşlar birgə texnoloji, hüquqi və kommersiya həlləri kompleksini hazırlamalıdırlar".
Bu məlumat Orta Dəhlizin yalnız dəmir yolu və avtomobil yollarından ibarət olmadığını göstərir. Rəqəmsal bağlantı da dəhlizin strateji infrastrukturuna çevrilir.
Xəzərin dibi ilə ikinci fiber-optik kabelin çəkilməsi ilk növbədə sürətin artırılması deyil, dayanıqlılığın və alternativ marşrutların təmin edilməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Hazırkı kabelin potensialının 400 Tbit/s-dən çox olması və texnologiyanın inkişafı ilə 600 Tbit/s-ə çatdırılmasının mümkünlüyü göstərir ki, məsələ artıq yalnız internet bağlantısı deyil, böyük həcmli məlumat axınlarının təhlükəsiz tranzitidir.
Azərbaycan burada Orta Dəhlizin fiziki nəqliyyat mərkəzi olmaqla yanaşı, Avropa ilə Asiya arasında rəqəmsal tranzit qovşağına çevrilmək imkanı əldə edir. İkinci kabel isə birinci xəttdə qəza və ya texniki problem yaranacağı halda alternativ marşrut yaradaraq bu sistemin fasiləsizliyini gücləndirəcək.
Amma şirkət rəhbərinin qaldırdığı hüquqi məsələ də ən azı texniki tərəf qədər vacibdir. Sualtı kabellərin kimə məxsus olması, dəniz dibindəki rəqəmsal aktivlərin hüquqi statusu, marşrutların qeydiyyatı və kabel çəkilişinə icazə mexanizmləri regional səviyyədə aydınlaşdırılmasa, texnoloji imkanların kommersiya potensialına tam çevrilməsi çətin olacaq.
Yəni növbəti mərhələdə Orta Dəhlizin rəqabəti təkcə yük qatarlarının sürəti ilə ölçülməyəcək. Məlumatın hansı marşrutla, hansı sürətlə və hansı təhlükəsizlik səviyyəsi ilə daşınması da geoiqtisadi üstünlüyün bir hissəsinə çevriləcək.
Nuray
Aznews.az
DİGƏR XƏBƏRLƏR
.jpg)
.jpg)
.jpg)
