- İşin içi
- 13:09
- 864
Azərbaycanda nərə kürüsü istehsalı 36 dəfə artıb - ŞƏRH
2025-ci ildə Azərbaycanda nərə kürüsü istehsalı 3,6 tona çatıb. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatları əsasında aparılan hesablamalara görə, bu göstərici 2024-cü illə müqayisədə 2,8 dəfə, 2020-ci illə müqayisədə isə 36 dəfə çoxdur. Ötən il ölkədə konservlər də daxil olmaqla, ümumilikdə 10,2 min ton balıq məhsulları istehsal edilib. Bu sahədə istehsal həcminin beş il ərzində altı dəfə artması balıqçılıq və balıq emalı istiqamətində nəzərəçarpan dinamikanın formalaşdığını göstərir.
Nərə kürüsü istehsalındakı artım iqtisadi baxımdan diqqətçəkən olsa da, bu göstəricini qiymətləndirərkən başlanğıc həcminin kiçik olduğunu nəzərə almaq vacibdir. 2020-ci ildəki səviyyə ilə müqayisədə 36 dəfə artım yüksək dinamikanı ifadə edir, lakin 2025-ci ildə istehsalın 3,6 ton təşkil etməsi sahənin hələ də məhdud həcmli istehsala malik olduğunu göstərir. Buna görə də əsas məsələ artım faizindən daha çox istehsalın davamlılığını, iqtisadi səmərəliliyini və bazarda rəqabət qabiliyyətini təmin etməkdir.
Nərə kürüsü dünya bazarında yüksək qiymətləndirilən məhsullardan biridir. Bu səbəbdən onun istehsalının genişləndirilməsi Azərbaycanda yüksək əlavə dəyər yaradan aqrar və qida sənayesi istiqamətlərinin inkişafına töhfə verə bilər. Məhsulun ixrac potensialının reallaşdırılması isə yalnız istehsal həcminin artmasından asılı deyil. Keyfiyyət standartlarına uyğunluq, məhsulun izlənəbilənliyi, emal və qablaşdırma texnologiyaları, soyuq zəncirin qorunması və xarici bazarlara çıxış imkanları da mühüm rol oynayır.
Nərə balıqlarının xüsusiyyətləri bu sahənin inkişafını digər balıqçılıq istiqamətlərindən fərqləndirir. Nərə növlərinin bir çoxunda cinsi yetkinliyə çatma müddəti uzun olduğundan istehsalın genişləndirilməsi vaxt, kapital və xüsusi infrastruktur tələb edir. Buna görə də akvakultura, yəni balıqların nəzarət olunan şəraitdə yetişdirilməsi, nərə kürüsü istehsalının davamlılığı baxımından əhəmiyyətli imkanlar yarada bilər. Bununla yanaşı, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, yem təminatı, baytarlıq nəzarəti və ekoloji tələblərə əməl olunması istehsalın uzunmüddətli perspektivlərini müəyyən edən əsas amillərdəndir.
Ümumi balıq məhsulları istehsalının 10,2 min tona çatması isə sahənin yalnız bahalı və məhdud həcmli məhsullarla deyil, daha geniş istehlak bazarı ilə də əlaqəli olduğunu göstərir. Balıq və balıq məhsullarının istehsalının artması daxili bazarın təminatına, emal müəssisələrinin fəaliyyətinə və məşğulluğun genişlənməsinə müsbət təsir göstərə bilər. Konservləşdirmə və digər emal üsulları məhsulun saxlanma müddətini uzatmaqla yanaşı, əlavə dəyərin ölkə daxilində yaradılmasına şərait yaradır.
Bununla belə, istehsal göstəricilərinin yüksəlməsi daxili tələbatın nə dərəcədə yerli məhsullarla təmin edildiyini və idxaldan asılılığın hansı səviyyədə olduğunu öz-özlüyündə müəyyən etmir. Bu nəticəyə gəlmək üçün balıq məhsullarının idxal və ixrac həcmləri, daxili istehlak, istehsal xərcləri və müəssisələrin gücü barədə məlumatlar da təhlil olunmalıdır. Xüsusilə yerli istehsalın artımının bazarda rəqabətə, məhsul çeşidinə və qiymətlərə təsiri ayrıca qiymətləndirilməlidir.
Sahənin gələcək inkişafı üçün istehsalçıların texnoloji imkanlarının genişləndirilməsi, emal infrastrukturunun gücləndirilməsi və məhsulların satış kanallarının şaxələndirilməsi əhəmiyyətlidir. Nərə kürüsü kimi yüksək dəyərli məhsullarda beynəlxalq keyfiyyət tələblərinə uyğunluq və etibarlı mənşə məlumatları ixrac imkanlarını artıran amillər sırasındadır. Daha geniş balıq emalı sektorunda isə məhsuldarlığın yüksəldilməsi, xammal itkilərinin azaldılması və istehsal zəncirinin təkmilləşdirilməsi iqtisadi səmərəliliyi gücləndirə bilər.
Beləliklə, Azərbaycanda 2025-ci ildə həm nərə kürüsü, həm də ümumi balıq məhsulları istehsalında qeydə alınan artım sahənin inkişaf potensialını nümayiş etdirir. Növbəti mərhələdə əsas hədəf bu dinamikanı davamlı istehsala, yüksək keyfiyyətli məhsullara və daha geniş bazar imkanlarına çevirməkdir. İstehsal həcmlərinin artımı texnoloji inkişaf, ekoloji dayanıqlılıq və emal imkanlarının genişlənməsi ilə müşayiət olunarsa, balıqçılıq və akvakultura Azərbaycan iqtisadiyyatında əlavə dəyər yaradan istiqamətlərdən birinə çevrilə bilər.
Nuray,
AzNews.az
