- İşin içi
- 15:27
- 786
Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi və icarəsi büdcəyə 165,3 milyon manat qazandırıb - ŞƏRH
Azərbaycanda 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi və icarəyə verilməsi hesabına dövlət büdcəsinə ümumilikdə 165,3 milyon manat vəsait daxil olub. Bunun 122 milyon manatı özəlləşdirmənin, 43,3 milyon manatı isə daşınmaz dövlət əmlakının icarəsinin payına düşüb. Göstəricilər dövlət əmlakının iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsinin büdcə gəlirlərinin formalaşmasında rolunu və mövcud aktivlərdən gəlir əldə etmək imkanlarını nümayiş etdirir.
Hesabat dövründə 46 hərrac keçirilib. Nəticədə 7 səhmdar cəmiyyətinin səhmləri, 2 kiçik dövlət müəssisəsi, 1 yarımçıq tikili sahəsi və 804 nəqliyyat vasitəsi özəlləşdirilib. Bu proses dövlətin mülkiyyətində olan aktivlərin bir hissəsinin özəl sektora ötürülməsinə şərait yaradır. Özəlləşdirmənin iqtisadi səmərəsi isə yalnız satışdan əldə olunan birdəfəlik gəlirlə deyil, həmin aktivlərin gələcəkdə nə dərəcədə səmərəli istifadə olunması, investisiya cəlb etməsi və iqtisadi fəaliyyətə töhfə verməsi ilə də ölçülür.
Özəlləşdirmədən büdcəyə daxil olan 122 milyon manat dövlətin maliyyə resurslarının artırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla belə, özəlləşdirmə gəlirləri əsasən birdəfəlik xarakter daşıyır. İcarə gəlirləri isə dövlət əmlakından istifadə davam etdikcə təkrarlanan gəlir mənbəyi yarada bilər. Bu baxımdan hər iki istiqamətin paralel inkişafı dövlət aktivlərinin idarə edilməsində fərqli, lakin bir-birini tamamlayan iqtisadi mexanizmlər kimi çıxış edir.
Yanvar-sentyabr aylarında dövlət əmlakının icarəsi üzrə 3 519 yeni müqavilə bağlanılıb. Onlardan 444-ü qeyri-yaşayış sahələrini, 3 075-i isə torpaq sahələrini əhatə edib. İcarədən büdcəyə 43,3 milyon manat daxilolmanın təmin edilməsi dövlət mülkiyyətindəki daşınmaz əmlakın gəlir mənbəyi kimi əhəmiyyətini göstərir. Torpaq sahələrinin və qeyri-yaşayış obyektlərinin iqtisadi fəaliyyətə cəlb edilməsi sahibkarlıq üçün əlavə imkanlar yarada, istifadəsiz aktivlərin dövriyyəyə qaytarılmasına kömək edə bilər.
İcarə mexanizminin səmərəliliyi yalnız bağlanan müqavilələrin sayı ilə deyil, əmlakın hansı məqsədlərlə istifadə olunması, icarə ödənişlərinin vaxtında həyata keçirilməsi və obyektlərin iqtisadi dəyərinin artırılması ilə də qiymətləndirilməlidir. Dövlət əmlakının şəffaf şərtlərlə icarəyə verilməsi sahibkarlar üçün daha aydın fəaliyyət mühiti formalaşdırır. Eyni zamanda, torpaq və qeyri-yaşayış sahələrinin istifadəyə verilməsi iqtisadi fəallığın genişlənməsinə və həmin ərazilərdə əlavə xidmətlərin, istehsal və ticarət fəaliyyətinin yaranmasına şərait yarada bilər.
Dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi və icarəsi arasında düzgün tarazlığın qorunması da vacibdir. Uzunmüddətli perspektivdə iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilə bilən aktivlərin özəlləşdirilməsi özəl sektorun iştirakını genişləndirə bilər. Dövlət mülkiyyətində saxlanılması məqsədəuyğun olan əmlakın icarəyə verilməsi isə mülkiyyət hüququnu qorumaqla davamlı gəlir əldə etməyə imkan yaradır. Seçim zamanı aktivin strateji əhəmiyyəti, gəlirlilik potensialı və özəl idarəetmə altında inkişaf imkanları nəzərə alınmalıdır.
Ümumilikdə, 2026-cı ilin ilk doqquz ayında dövlət əmlakının özəlləşdirilməsi və icarəsindən əldə olunan 165,3 milyon manat büdcə daxilolması əmlak idarəçiliyinin fiskal əhəmiyyətini ortaya qoyur. Növbəti mərhələdə əsas prioritet təkcə gəlirlərin artırılması deyil, dövlət aktivlərinin səmərəli istifadəsinin təmin edilməsi, özəlləşdirmə prosesində rəqabətli mühitin qorunması və icarəyə verilən əmlakın iqtisadi potensialının reallaşdırılması olmalıdır. Bu yanaşma həm büdcə gəlirlərinin dayanıqlılığına, həm də özəl sektorun inkişafına töhfə verə bilər.
Nuray,
AzNews.az
