Virtual festivalların və onlayn konsertlərin qlobal iqtisadi təsirləri - ARAŞDIRMA

Müasir texnologiya və rəqəmsallaşma əyləncə sektorunda ciddi transformasiyalara yol açıb. Virtual festivallar və onlayn konsertlər artıq yalnız alternativ tədbir formatı deyil, həm də real iqtisadi təsirlərə malik kommersiya modelinə çevrilib. Pandemiya dövründə kütləvi tədbirlərin məhdudlaşdırılması ilə sürətlə populyarlaşan bu platformalar, musiqi sənayesindən turizmə, reklam və texnologiya sektorlarına qədər bir çox sahəyə təsir göstərir. Rəqəmsal tədbirlərin iqtisadi effektləri sadəcə bilet satışları ilə məhdudlaşmır; sponsorluq, merchandising, reklam və qlobal auditoriyaya çıxış imkanları da əhəmiyyətli gəlir mənbəyinə çevrilir.

Qlobal təcrübə göstərir ki, virtual festivalların iqtisadi təsiri real tədbirlərlə müqayisədə fərqli dinamikaya malikdir. Araşdırmalar göstərir ki, nüfuzlu onlayn musiqi tədbirləri birbaşa bilet satışlarından milyonlarla dollar gəlir əldə edə bilir, eyni zamanda platforma tərəfdaşlıqları və reklam gəlirləri ilə əlavə dəyər yaradır. Deloitte-un açıqladığı hesabatda qeyd olunur ki, 2023-cü ildə qlobal onlayn əyləncə sektorunun həcmi təxminən 15 milyard dolları ötüb və illik artım tempi 12-15 faizdir. Bu rəqəmlər göstərir ki, virtual tədbirlər artıq nəzəri alternativdən kommersiya baxımından ciddi bazar seqmentinə çevrilib.

İqtisadi baxımdan diqqət çəkən digər tərəf, əməyin təşkili və istehsal xərclərinin optimallaşdırılmasıdır. Fiziki tədbirlərlə müqayisədə onlayn konsertlərdə məkan kirayəsi, logistika və təhlükəsizlik xərcləri minimuma endirilir. Eyni zamanda, rəqəmsal tədbirlər daha geniş auditoriyaya çıxış imkanı verir. Misal üçün, Avropada aparılan virtual festival təcrübələrində, bilet alanların 40-50 faizi fiziki məkanla məhdudlaşmayan beynəlxalq iştirakçılardan ibarət olub, bu da yerli iqtisadiyyata dolayısı ilə daxil olmayan qlobal gəlir axını yaradır.

Bununla yanaşı, virtual festivalların iqtisadi təsirləri yalnız gəlir yaratmaqla məhdudlaşmır. Onlayn tədbirlər texnologiya və startap ekosistemini də stimulə edir. Video yayım platformaları, VR/AR texnologiyaları, interaktiv tətbiqlər və rəqəmsal ödəniş sistemləri bu sektorun inkişafına təkan verir. PwC-nin hesabatına görə, VR və interaktiv musiqi tətbiqlərinə yönələn investisiyalar son beş ildə üç dəfədən çox artıb. Bu, texnoloji innovasiyaların iqtisadi dövriyyəyə inteqrasiyasını sürətləndirir və iş yerlərinin yeni formatda yaranmasına səbəb olur.

Lakin iqtisadi baxımdan potensial risklər də mövcuddur. Virtual tədbirlərin gəlir modeli platformalara və müəllif hüquqlarının qorunmasına çox bağlıdır. Pirat yayımlar, lisenziya məsələləri və rəqabətə əsaslanan qiymət siyasəti gəlirlərin proqnozlaşdırılmasını çətinləşdirir. Eyni zamanda, yerli əyləncə və turizm sənayesinə birbaşa daxil olmayan gəlir axını, fiziki tədbirlərlə müqayisədə regional iqtisadi faydanı məhdudlaşdıra bilər.

Nəticə etibarilə, virtual festivallar və onlayn konsertlər iqtisadi baxımdan yalnız alternativ əyləncə formatı deyil, həm də qlobal gəlir imkanları yaradan strateji bazar seqmentinə çevrilib. Onlar həm musiqi sənayesində, həm texnologiya və startap ekosistemində, həm də qlobal investisiya mühitində yeni dinamika yaradır. Gələcək illərdə texnologiyanın inkişafı, interaktiv təcrübələrin genişləndirilməsi və hüquqi çərçivələrin formalaşması bu bazarın daha dayanıqlı və iqtisadi cəhətdən səmərəli olmasına imkan verəcək.

AzNews.az